Du khách tham quan Khu di tích đặc biệt Cố đô Hoa Lư (Hoa Lư, Ninh Bình). Ảnh: Đức Phương - TTXVN Giá trị lịch sử to lớn Hoa Lư - Kinh đô lừng lẫy của nhà nước Đại Cồ Việt gắn với công cuộc dẹp loạn và dựng nước của vua Đinh Tiên Hoàng, nơi đây được mệnh danh là kinh đô đá, có vị trí đặc biệt trong suốt quá trình phát triển của lịch sử Việt Nam. Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, Kinh đô Hoa Lư đã trở thành một vùng văn hóa đặc sắc, những dấu tích, di tích tại Hoa Lư đã và đang đóng vai trò quan trọng trong việc lưu giữ, truyền tải các giá trị văn hóa từ xa xưa để lại.  Theo tài liệu nghiên cứu, Kinh đô Hoa Lư xưa rộng khoảng 300 ha gồm Thành Ngoại, Thành Nội, được bao quanh bởi hàng loạt núi đá, cảnh quan hùng vĩ. Hiện nay, những dấu tích lịch sử - văn hóa vẫn còn tại khu vực di tích rất phong phú và đa dạng, gồm hệ thống kiến trúc thờ tự, tường thành, hang động...như đền thờ vua Đinh Tiên Hoàng, đền thờ vua Lê Đại Hành, chùa và động Am Tiên, chùa Nhất Trụ, đình Yên Trạch, chùa Ngần, lăng vua Lê, hang Muối, hang Quàn...Trong số đó, 14 di tích đã được xếp hạng cấp quốc gia, 8 di tích xếp hạng cấp tỉnh. Đặc biệt, đền thờ vua Đinh Tiên Hoàng và đền thờ vua Lê Đại Hành khởi đầu được xây dựng ngay trên nền móng của cung điện xưa để nhân dân thờ cúng, tưởng nhớ công lao của các bậc tiên đế. Đến thế kỷ XVII đền được tu sửa, xây dựng lại với kiến trúc độc đáo, nghệ thuật điêu khắc gỗ và đá đạt đến trình độ điêu luyện, tinh xảo. Đền thờ vua Đinh Tiên Hoàng thuộc Khu di tích Cố đô Hoa Lư. Ảnh: Đức Phương – TTXVN Ngoài những điểm di tích kể trên, trong khu vực Cố đô Hoa Lư hiện nay còn lưu giữ hàng ngàn di vật, cổ vật có giá trị lịch sử, văn hóa và khoa học. Hiện nay, Ninh Bình có 5 bảo vật quốc gia thì cả 5 bảo vật được lưu giữ, bảo quản tại các di tích thuộc Khu di tích lịch sử văn hóa Cố đô Hoa Lư như, Cột Kinh Phật chùa Nhất trụ, Long sàng trước Bái đường Đền thờ vua Đinh Tiên Hoàng, Long sàng trước nghi môn ngoại Đền thờ vua Đinh Tiên Hoàng, Bộ Phủ Việt Đền thờ Vua Đinh Tiên Hoàng và Bộ Phủ Việt Đền thờ vua Lê Đại Hành. Với những giá trị văn hóa, di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật, Cố đô Hoa Lư là một trong 3 vùng lõi thuộc Quần thể danh thắng Tràng An, được UNESCO chính thức công nhận là di sản kép (văn hóa và thiên nhiên) đầu tiên và duy nhất tại Đông Nam Á vào năm 2014. Theo Tiến sỹ Hà Văn Cẩm, Phó Viện trưởng Viện Khảo cổ học, Viện Hàn Lâm khoa học xã hội Việt Nam, từ những năm 60-70 của thế kỷ XX, khu vực Cố đô Hoa Lư Ninh Bình và vùng phụ cận đã được Viện Khảo cổ học, Bảo tàng Lịch sử quốc gia tiến hành nhiều cuộc khảo sát khai quật. Kết quả nghiên cứu khảo cổ học tại Cố đô Hoa Lư trong hơn nửa thế kỷ qua đã đạt nhiều thành tựu quan trọng, những dấu tích của một kinh thành nguy nga được xây dựng vào nửa cuối thế kỷ X ngày một hiển lộ rõ là minh chứng góp phần xác định Cố đô Hoa Lư là khu di tích lớn, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng với lịch sử văn hóa của dân tộc. Các kết quả khai quật, nghiên cứu khảo cổ học tại Khu di tích lịch sử văn hóa Cố đô Hoa Lư là minh chứng có giá trị đặc biệt quan trọng trong hệ thống các di tích lịch sử liên quan đến hai vương triều Đinh - Tiền Lê giúp phục dựng một trong những giai đoạn lịch sử mang ý nghĩa "bản lề" của dân tộc ta cách đây hơn 1000 năm. Việc nghiên cứu, bảo tồn, phát huy giá trị di sản khảo cổ học tại Cố đô Hoa Lư nếu được thực hiện kịp thời góp phần củng cố, nâng cao chất lượng nguồn di sản văn hóa - lịch sử liên quan đến lịch sử vùng đất Ninh Bình giai đoạn 10 thế kỷ đầu công nguyên và quá trình tồn tại, phát triển cũng như những đóng góp của Kinh đô Hoa Lư trong lịch sử dân tộc. Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Tỉnh Ninh Bình đã thực hiện các hoạt động nhằm bảo tồn, phát huy giá trị di tích, trong đó tập trung vào hoạt động nghiên cứu, khai quật khảo cổ học nhiều lần từ năm 1970 đến năm 2021 và các hội nghị khảo cổ học, đề tài, nhiệm vụ nghiên cứu khoa học về bảo tồn, phát huy giá trị di tích. Tỉnh xây dựng quy hoạch tổng thể bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị Khu di tích lịch sử văn hóa Cố đô Hoa Lư... Du khách thắp hương tại Đền thờ vua Đinh Tiên Hoàng thuộc Khu di tích Cố đô Hoa Lư. Ảnh: Đức Phương – TTXVN Xác định di sản văn hóa là thế mạnh của tỉnh, công tác trùng tu, tôn tạo di tích Cố đô Hoa Lư được triển khai cẩn trọng, thực hiện nghiêm túc các quy định của Nhà nước về trình tự thủ tục bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích. Giai đoạn 2020-2021, hầu hết các hạng mục chính của khu di tích đều được tu bổ, tôn tạo. Hệ thống cơ sở hạ tầng được cải tạo, nâng cấp với tổng nguồn vốn hàng trăm tỉ đồng, góp phần bảo vệ tính bền vững của di tích và phát huy giá trị của di tích gắn với phát triển du lịch. Ông Nguyễn Mạnh Cường, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình cho biết, công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích Cố đô Hoa Lư ngày càng được quan tâm, chú trọng, thể hiện sự quan tâm, nỗ lực chung của tỉnh nhằm tôn vinh giá trị, vị thế của di tích trong hệ thống các di tích cố đô và trong phát triển du lịch. Ngay sau khi lễ hội Hoa Lư được ghi danh vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, UBND tỉnh Ninh Bình đã phê duyệt Đề án "Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Lễ hội Hoa Lư", đồng thời phối hợp với Viện Văn hóa nghệ thuật quốc gia nghiên cứu, phục dựng lại nghi thức Tế Cửu khúc đã bị thất truyền. Đối với bảo vật quốc gia, căn cứ đặc điểm chất liệu, chức năng, hiện trạng của bảo vật, Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh đã tham vấn ý kiến cấp có thẩm quyển, cơ quan chuyên môn, chuyên gia, nhà khoa học thực hiện biện pháp bảo vệ, bảo quản bảo vật. Tuy nhiên, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích còn hạn chế. Cụ thể, các đề án, dự án, kế hoạch đã được triển khai nhưng chưa đánh giá hết vị trí, quy mô, giá trị của di sản. Nguồn vốn đầu tư cho hoạt động này chưa đáp ứng nhu cầu thực tế. Ứng dụng công nghệ hiện đại vào bảo tồn, phát huy giá trị di tích đã được triển khai nhưng chỉ dừng ở một số hạng mục nhỏ, đặc biệt là hoạt động số hóa dữ liệu di sản. Hoạt động bảo quản, phát huy giá trị bảo vật quốc gia, các tài liệu nghiên cứu chuyên sâu còn thiếu và hạn chế về chất lượng. Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, thời gian tới, ngành tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức về giá trị di sản Cố đô Hoa Lư đến mọi tầng lớp nhân dân, tạo sự đồng thuận của cộng đồng địa phương trong việc giữ gìn và phát huy di sản; xây dựng kế hoạch điều tra, khảo sát, đánh giá hiện trạng cũng như giá trị của hệ thống di sản văn hóa Cố đô Hoa Lư một cách tổng thể, toàn diện. Trên cơ sở đó lập cơ sở dữ liệu, ứng dụng công nghệ số hóa hệ thống di sản, đầu tư thích đáng cho công tác nghiên cứu chuyên sâu về lịch sử, kiến trúc nghệ thuật, văn hóa phi vật thể liên quan đến di sản, quảng bá trên phương tiện thông tin đại chúng. Sở Văn hóa và Thể thao đầu tư bảo tồn, tôn tạo, khai quật khảo cổ Khu di tích lịch sử văn hóa Cố đô Hoa Lư nhằm gìn giữ, phát huy giá trị vốn có của di tích, tạo vành đai hợp lý bảo vệ di tích, ngăn chặn lấn chiếm và hoạt động trái phép ảnh hưởng đến việc bảo vệ mỹ quan khu vực. Qua đó góp phần xây dựng Cố đô Hoa Lư trở thành bảo tàng sống về một kinh đô trong quá khứ của nước Đại Cồ Việt, điểm du lịch lịch sử văn hóa, tâm linh hấp dẫn mang tầm quốc gia và khu vực. Theo Báo Ảnh Dân tộc  và Miền núi https://dantocmiennui.baotintuc.vn/bao-ton-va-phat-huy-gia-tri-di-san-co-do-hoa-lu-post326415.html

Chùa nằm ở cửa ngõ phía tây khu di tích cố đô Hoa Lư, thuộc xã Gia Sinh - Gia Viễn - Ninh Bình, cách thành phố Ninh Bình 15 km, cách Hà Nội 95 km. Quần thể chùa Bái Đính gồm một khu chùa cổ và một khu chùa mới được xây dựng từ năm 2003. Từ nhiều năm qua, nơi đây đã trở thành một địa điểm nổi tiếng, thu hút nhiều Phật tử và khách đến tham quan. Tên gọi chùa Bái Đính mang ý nghĩa là hướng về núi Đính, nơi diễn ra các sự kiện oai hùng trong lịch sử Việt Nam. Núi chùa Bái Đính chính là nơi vua Đinh Tiên Hoàng lập đàn tế trời cầu mưa thuận gió hòa, là nơi diễn ra lễ tế cờ khi vua Quang Trung ra Thăng Long đại phá quân Thanh. Chùa Bái Đính cổ được phát hiện bởi đức thánh Nguyễn Minh Không, ông là người đã biến các hang động thành chùa khi đến đây tìm cây thuốc chữa bệnh hóa hổ cho vua Lý Thần Tông. Tương truyền rằng nơi đây có nhiều cây thuốc quý mà Thánh Nguyễn Minh Không thường xuống hái lượm mang về chế “thuốc tiên”. Sau này nhiều lương y ở khắp nơi cũng tìm đến kiếm cây thuốc quý về chữa bệnh cho nhân dân. Trong kháng chiến, Bái Đính còn là một di tích cách mạng thuộc chiến khu Quỳnh Lưu, nơi lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam tuyên truyền cách mạng tới nhân dân. Chùa Bái Đính cổ tọa lạc trên một ngọn núi cao 187m, nằm cách điện Tam Thế của khu chùa mới khoảng 800m về phía đông nam. Khu chùa này nằm gần trên đỉnh của một vùng rừng núi khá yên tĩnh, gồm có một nhà tiền đường ở giữa, rẽ sang bên phải là hang sáng thờ Phật, rồi đến đền thờ thần Cao Sơn ở sát cuối cửa sau của hang sáng; rẽ sang bên trái là đền thờ thánh Nguyễn rồi đến động tối thờ mẫu và tiên. Nơi đây nằm ở vùng đất hội tụ đầy đủ yếu tố nhân kiệt theo quan niệm dân gian Việt Nam, đó là đất sinh Vua, sinh Thánh, sinh Thần. Năm 1997, Bái Đính cổ tự được công nhận là di tích lịch sử - văn hóa - cách mạng cấp quốc gia. Có một điều hết sức thú vị là mặc dù khu chùa có lịch sử hình thành từ thời Đinh có nhiều chi tiết kiến trúc và cổ vật mang dấu ấn đậm nét của thời Lý. Chùa được tạo dựng theo lối kiến trúc chùa động khá phổ biến ở Ninh Bình, không có những mái chùa cong vút mái đao hay mũi hài, cũng chẳng có những trụ cột to lớn, đồ sộ hay thượng điện nguy nga lộng lẫy. Toàn bộ các ban thờ Phật, thờ Mẫu của chùa được đặt giữa lòng những sơn động u minh càng làm tăng thêm không khí linh thiêng và huyền bí nơi cửa thiền. Trần hang động đã trở thành những mái chùa kiên cố, che chắn chốn thiêng ngự trị của Phật, của Mẫu đã hàng bao thế kỷ nay. Và Bái Đính không chỉ là nơi để người đời tỏ lòng mộ đạo mà còn là một thắng cảnh đẹp. Để khi kinh lý qua đây, vua Lê Thánh Tông đã tự tay đề tặng bốn chữ “Minh Đỉnh danh lam” ca ngợi vẻ đẹp chốn này.  Chùa Bái Đính mới (Bái Đính tân tự) là một công trình lớn, có diện tích rộng 80 ha, nằm phía bên kia núi so với chùa cổ và ở phía Tây cố đô Hoa Lư. Một số hạng mục chính: điện Tam Thế, điện Pháp Chủ, điện Quan Âm, Bảo Tháp, Tháp Chuông và các công trình hạ tầng, phụ trợ, khu học viện Phật giáo, khu đón tiếp... Như vậy, nếu ngôi chùa cũ khiêm nhường giữa núi rừng thì ngôi chùa mới đồ sộ, lộng lẫy lại nổi bật giữa núi non hùng vĩ đẹp như chốn bồng lai tiên cảnh. Chùa Bái Đính mới có những pho tượng uy nghi được chạm khắc tinh tế tựa lưng vào sườn núi xanh thẫm như đưa du khách tới ranh giới của cõi thiêng và cõi tục. Quần thể chùa như viên ngọc sáng lấp lánh, đa màu sắc, hội tụ linh khí ngàn năm huyền thoại. Kiến trúc khu chùa mới nổi bật với những hình khối lớn, hoành tráng mang đậm dấu ấn kiến trúc Việt Nam và sử dụng nguyên vật liệu chính ở địa phương: đá xanh Ninh Bình, gỗ tứ thiết, ngói men Bát Tràng màu nâu sẫm... Vòm mái màu nâu sẫm, cong hình đuôi chim phượng chính là điểm khác biệt nhất của kiến trúc chùa Bái Đính mới. Các chi tiết trang trí kiến trúc cũng mang đậm dấu ấn của các làng nghề truyền thống nổi tiếng ở Việt Nam với sự đóng góp công sức của 500 nghệ nhân và rất nhiều tổ thợ đến từ những làng nghề nổi tiếng như mộc Phúc Lộc, trạm khắc đá Ninh Vân, đúc đồng Ý Yên, thêu ren Văn Lâm, sơn mài Cát Đằng, trạm bạc Đồng Xâm... Các nghệ nhân này sử dụng các vật liệu địa phương để tạo ra nét thuần Việt trong kiến trúc chùa Bái Đính.  Ngày nay, chùa Bái Đính đang được xem là địa điểm du lịch tâm linh hấp dẫn nhất Việt Nam với những kỷ lục đã được ghi nhận như: khu chùa rộng nhất Việt Nam (tổng 539 ha, riêng chùa cổ 27 ha, chùa mới 80 ha), khu chùa có hành lang La Hán dài nhất châu Á (hành lang La Hán dài gần 3 km), khu chùa có nhiều tượng La Hán nhất Việt Nam (500 vị bằng đá xanh cao khoảng 2m), khu chùa có giếng ngọc lớn nhất Việt Nam, khu chùa có số cây bồ đề nhiều nhất Việt Nam (100 cây bồ đề được chiết từ cây bồ đề Ấn Độ), tượng Phật bằng đồng dát vàng lớn nhất châu Á (tượng đồng 100 tấn ở trong điện Pháp Chủ), tượng Phật bằng đồng lớn nhất Đông Nam Á (tượng Phật Di lặc 100 tấn ngoài trời), chuông đồng lớn nhất Việt Nam (đại hồng chung nặng 36 tấn trong Tháp Chuông). Hãy một lần về thăm Bái Đính, bước trên những bậc đá xếp theo độ dốc vừa phải, cao dần để cảm nhận được không khí trong lành, thoáng mát. Giữa chốn linh thiêng, mênh mông đất trời, văng vẳng tiếng chuông ngân, du khách sẽ thấy lòng mình thanh thản, trút bỏ mọi lo toan của cuộc sống thường ngày./. Theo Trung tâm Thông tin du lịch http://vietnamtourism.gov.vn/post/20282

Ninh Bình, vùng đất cố đô ngàn năm văn hiến, không chỉ nổi tiếng với những danh thắng hùng vĩ như Tràng An, Tam Cốc – Bích Động, hay những ngôi chùa cổ kính như Bái Đính, mà còn ẩn chứa những di tích lịch sử, văn hóa ít người biết đến. Một trong số đó là đình Yên Thành. Đây là một ngôi đình cổ kính, độc đáo nằm nép mình giữa lòng cố đô Hoa Lư, mang trong mình những giá trị lịch sử và kiến trúc đặc sắc, nhưng lại chưa được nhiều du khách biết đến. Đình Yên Thành có vị trí gần kề đền Vua Đinh - Vua Lê Đình làng Yên Thành tọa lạc tại xã Trường Yên, huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, ngay trung tâm của khu di tích cố đô Hoa Lư, chỉ cách đền vua Đinh – vua Lê khoảng 500m. Vị trí này không chỉ thuận tiện cho du khách kết hợp tham quan các di tích lịch sử khác mà còn mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, thể hiện sự tôn kính đối với hai vị vua khai quốc của nước Đại Cồ Việt. Đình Yên Thành thờ ai? Điểm đặc biệt nhất của đình Yên Thành, điều làm nên sự khác biệt so với các ngôi đình làng khác, chính là việc thờ hai vị vua Đinh Tiên Hoàng và Lê Đại Hành làm thành hoàng làng. Đây là một trường hợp hiếm có, thể hiện lòng biết ơn và sự tôn kính đặc biệt của người dân Yên Thành đối với hai vị vua đã có công dựng nước và giữ nước, biến vùng đất Hoa Lư thành kinh đô của nước Đại Cồ Việt xưa. Việc thờ cả hai vị vua làm thành hoàng làng cho thấy vai trò quan trọng của đình Yên Thành không chỉ là nơi sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của cộng đồng mà còn là nơi thể hiện niềm tự hào về lịch sử hào hùng của dân tộc. Kiến trúc cổ kính của Đình Yên Thành Đình Yên Thành là một công trình kiến trúc cổ kính, mang đậm dấu ấn thời gian và nghệ thuật xây dựng truyền thống của người Việt. Đình được xây dựng theo kiểu nhà 5 gian, bao gồm Tiền đường và Hậu cung. Tiền đường là không gian sinh hoạt cộng đồng, nơi diễn ra các cuộc họp làng, các nghi lễ quan trọng. Hậu cung là nơi thờ tự trang nghiêm, đặt bài vị của hai vị vua Đinh – Lê. Kết cấu của đình Yên Thành rất vững chắc với 5 gian, 5 hàng cột ngang và 6 hàng cột dọc. Hai hàng cột ngoài cùng được làm bằng đá, đục đẽo thủ công tỉ mỉ, thể hiện sự khéo léo và tài hoa của những nghệ nhân xưa. Các cột, đòn tay, rui mè, khóa gian đều được làm bằng gỗ lim – một loại gỗ quý có độ bền cao, chịu được mối mọt và thời tiết khắc nghiệt. Điểm nhấn trong kiến trúc của đình Yên Thành là những họa tiết chạm khắc tinh xảo trên các cấu kiện gỗ. Các họa tiết hoa văn, rồng, phượng… được chạm khắc tỉ mỉ, sống động, thể hiện trình độ nghệ thuật cao của người thợ thủ công. Mái đình lợp ngói âm dương, mỗi viên ngói đều được đúc có in hình chữ "Thọ", mang ý nghĩa cầu mong sự trường tồn, may mắn. Giếng ngọc cổ kính ở đình Yên Thành Ngay trước sân đình Yên Thành là một chiếc giếng ngọc cổ kính, quanh năm nước trong vắt, mát lành. Giếng ngọc không chỉ là nguồn cung cấp nước sinh hoạt cho người dân trong làng mà còn mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc. Nước giếng được xem là nước thiêng, được người dân sử dụng trong các nghi lễ quan trọng của đình. Dù ngày nay, nhiều hộ dân đã có giếng khoan riêng, nhưng một số người dân sống gần đình vẫn giữ thói quen đến lấy nước giếng ngọc về sử dụng, bởi họ tin rằng nước giếng này có vị ngọt, mát và mang lại may mắn. Đình Yên Thành - Điểm đến tâm linh hấp dẫn của vùng cố đô Đình Yên Thành không chỉ là một công trình kiến trúc cổ kính mà còn là một trung tâm sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của cộng đồng. Vào những ngày lễ, ngày rằm, mùng một, người dân địa phương và du khách thập phương lại đến đình thắp hương, cầu nguyện cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Nếu có dịp đến với Ninh Bình, hãy dành thời gian ghé thăm đình Yên Thành, một ngôi đình cổ kính, ẩn chứa những giá trị lịch sử và văn hóa độc đáo. Đây sẽ là một trải nghiệm thú vị, giúp bạn hiểu thêm về vùng đất cố đô ngàn năm văn hiến và những con người đã làm nên lịch sử hào hùng của dân tộc. Theo TẬP ĐOÀN DU LỊCH CRYSTAL BAY https://crystalbay.com/35-dinh-yen-thanh-ngoi-dinh-co-it-du-khach-biet-den-khi-di-du-lich-ninh-binh-n56104.html

Đỉnh núi Non Nước với nhiều áng thơ văn khắc trên vách núi. (Ảnh: Minh Đức/TTXVN) Núi Non Nước (hay còn gọi là Dục Thúy sơn, Băng sơn, Sơn Thủy, Thủy Sơn, Hộ Thành sơn…) nằm ở ngã ba sông Vân và sông Đáy, thuộc địa bàn phường Thanh Bình, thành phố Ninh Bình, tỉnh Ninh Bình. Nhìn từ hướng Nam ngọn núi có dáng như bông sen nở bên bờ sông Vân, nhìn từ hướng Bắc có hình con chim chả đậu trên mặt nước. Đường lên đỉnh núi có 198 bậc đá. Trên núi có nhiều cây cỏ tự nhiên, quanh năm xanh tốt. Núi Non Nước gắn với nhiều sự kiện lịch sử của đất nước qua các giai đoạn lịch sử khác nhau, trong đó có sự kiện Dương Thái hậu trao áo long bào cho Lê Hoàn trên bến sông Vân, dưới chân núi Non Nước, thực hiện cuộc chuyển giao quyền lực từ nhà Đinh sang nhà Tiền Lê. Thời kỳ Nhà nước Đại Cồ Việt, núi Non Nước là trạm tiền tiêu của kinh thành Hoa Lư xưa. Trong kháng chiến chống thực dân, đế quốc, Núi Non Nước là nơi để hiệu triệu tinh thần đấu tranh của nhân dân chống giặc ngoại xâm. Không chỉ có vậy, ngọn núi này còn là nơi lưu giữ dấu ấn vật chất và tinh thần (các bài thơ, văn khắc trên vách núi) của nhiều vị vua, nhiều vị công hầu khanh tướng, các danh nhân, thi sỹ nổi tiếng của nước ta từ hàng ngàn năm trước. Khám phá Di tích Quốc gia Đặc biệt núi Non Nước: Núi thơ độc đáo nhất Việt Nam.(Ảnh: Minh Đức/TTXVN) Điều độc đáo nhất là tại Non Nước không nơi nào có được là trên núi có trên 40 bài thơ văn khắc vào núi và hàng trăm bài thơ vịnh cảnh của các nhà thơ, các danh nhân qua các triều đại như Trương Hán Siêu, Nguyễn Trãi, Phạm Sư Mạnh, Lê Thánh Tông, Lê Hiến Tông, Ngô Thì Nhậm. Các bản khắc trên vách đá không chỉ là các tác phẩm văn học có giá trị mà còn là những tác phẩm nghệ thuật điêu khắc công phu, có giá trị thẩm mỹ cao, được phân bố hài hòa trên các vách đá phẳng, dựng đứng, làm tôn thêm vẻ đẹp và kết tinh giá trị văn hóa của núi Non Nước. Giáo sư, Tiến sỹ Đinh Khắc Thuân, Viện Trần Nhân Tông, Đại học Quốc gia Hà Nội khẳng định những bài thơ, văn bia thời Trần được khắc, viết ở núi Dục Thúy là nguồn sử liệu, văn liệu vô cùng quý giá, lưu giữ được nhiều chứng tích, dấu tích lịch sử với nhân vật lịch sử cụ thể, sự kiện lịch sử cụ thể. Theo thống kê, hiện nay trên núi có tổng số 63 văn bia, trong đó có 53 bia chữ Hán và 6 văn bia chữ Quốc ngữ. Tuy nhiên, trải qua thời gian dài, dưới tác động của thiên nhiên, chiến tranh và một số tác nhân khác, trên núi chỉ còn lại 43 văn bia; trong đó có 37 văn bia chữ Hán-Nôm và 6 văn bia chữ Quốc ngữ. Toàn bộ các văn bia đều đã được phiên âm, dịch nghĩa, dịch thơ. Với những giá trị lịch sử, văn hóa đặc biệt, di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh núi Non Nước đã được công nhận là Di tích danh thắng cấp Quốc gia năm 1962 và Di tích Quốc gia Đặc biệt năm 2019. Ngôi chùa cổ Non Nước dưới chân núi. (Ảnh: Minh Đức/TTXVN) Nhằm bảo tồn và phát huy giá trị của Di tích Quốc gia Đặc biệt núi Non Nước, tỉnh Ninh Bình đã đề xuất đưa núi Non Nước cùng với núi Cánh Diều vào Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích Quốc gia Đặc biệt Cố đô Hoa Lư đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 với không gian chủ đề thương hiệu bảo tồn và phát huy giá trị di sản là Tiếp biến. Đồng thời xây dựng Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích quốc gia đặc biệt núi Non Nước trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, xây dựng công viên văn hóa Thúy Sơn làm điểm nhấn phục vụ nhu cầu sinh hoạt văn hóa tinh thần của nhân dân, đồng thời bổ sung thêm một điểm du lịch văn hóa độc đáo cho du khách khi đến Ninh Bình. Tỉnh Ninh Bình cũng hướng tới xây dựng hồ sơ đề cử ghi danh hệ thống văn bia tại di tích núi Non Nước, tỉnh Ninh Bình vào các Danh sách di sản tư liệu của UNESCO; góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng Ninh Bình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương với đặc trưng đô thị di sản theo Quy hoạch tỉnh Ninh Bình thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2024. Thời gian qua, thành phố Ninh Bình đã quan tâm đầu tư tu bổ, tôn tạo một số hạng mục của núi Non Nước như Đường lên đỉnh núi treo cờ, cột cờ, nghênh phong… nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan của nhân dân địa phương và du khách. Thành phố cũng thường xuyên kiểm tra, thực hiện kịp thời các hoạt động bảo vệ, giữ gìn và khôi phục nguyên trạng các văn bia trên vách núi, không để rễ cây và rêu bám làm ảnh hưởng xấu đến các bản khắc. Bên cạnh việc đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm gìn giữ di sản cho nhân dân, tỉnh cũng đẩy mạnh công tác nghiên cứu, thám sát, sưu tầm, nghiên cứu bổ sung để làm rõ hơn nữa các giá trị nổi bật của di tích. Với các giá trị về lịch sử, văn hóa, tư liệu đặc sắc, núi Non Nước trở thành điểm đến thu hút du khách. Đây cũng là địa chỉ quen thuộc của các nhà trường trên địa bàn tỉnh khi thực hiện các nội dung giáo dục về lịch sử, văn hóa địa phương./. Theo Báo Vietnam+ https://www.vietnamplus.vn/kham-pha-di-tich-quoc-gia-dac-biet-nui-non-nuoc-nui-tho-doc-dao-nhat-viet-nam-post974828.vnp

1.1 Đền vua Đinh Tiên Hoàng ở đâu?  Địa chỉ: nằm tọa lạc ở trung tâm thành Đông của kinh đô Hoa Lư xưa, nay thuộc địa phận xã Trường Yên, huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, Việt Nam. Giờ mở cửa: từ 7h00 đến 18h00 Giá vé tham quan: 20.000 đồng / người / lượt. Đền vua Đinh Tiên Hoàng là một ngôi đền cổ với tuổi đời hơn 100 năm, nằm trong cụm di tích thuộc cố đô Hoa Lư. Đây là nơi duy nhất ở Việt Nam thờ Vua Đinh Tiên Hoàng, cha mẹ ông, các con trai và tưởng niệm các tướng triều đình nhà Đinh. Nơi này là một trong một trong những kỳ quan kiến trúc của đất nước thể hiện sự biết ơn đối với người anh hùng Đinh Bộ Lĩnh và được UNESCO công nhận là di sản thế giới trong quần thế di sản thế giới Tràng An năm 2014. Nếu có cơ hội trải nghiệm chuyến du lịch Quần thể danh thắng Tràng An thì hãy ghé đến đền vua Đinh Tiên Hoàng bạn nhé! Đền vua Đinh Tiên Hoàng nằm trong quần thể di tích thuộc cố đô Hoa Lư  1.2 Thời điểm thích hợp để tham quan đền vua Đinh Tiên Hoàng Bạn có thể tham quan đền vua Đinh Tiên Hoàng vào bất cứ khoảng thời gian nào trong năm. Nhưng thời điểm lý tưởng nhất vẫn là lúc diễn ra lễ hội đền vua Đinh. Cứ vào ngày mùng 8 tháng 3 âm lịch hàng năm, du khách thập phương đều đổ về để tham quan và viếng đền. Lễ hội diễn ra trong 3 ngày, từ ngày 8 đến ngày 10 tháng 3. Vào khoảng thời gian này cũng là lúc thời tiết ôn hòa, mùa khô có nắng nhẹ nhưng tương đối dịu mát, thích hợp cho việc tham quan. Ngoài ra, bạn có thể kết hợp đi lễ hội chùa Bái Đính cũng được nhé.  Đường đến đền vua Đinh Tiên Hoàng rợp bóng cây cổ thụ và màu xanh rờn của thiên nhiên  2. Hướng dẫn di chuyển đến đền vua Đinh Tiên Hoàng  Đền vua Đinh Tiên Hoàng nằm trong cụm di tích cố đô Hoa Lư, cách trung tâm Ninh Bình khoảng 15km. Bạn có thể đi Ninh Bình bằng tàu hỏa và thuê xe máy đi tham quan đền vua Đinh.  Từ Hà Nội, bạn có thể bắt xe khách tại bến Giáp Bát, Nước Ngầm với chi phí tầm 70.000 – 100.000 VND để đến được nơi này. Nếu đi xe máy, bạn có thể linh động hơn trong lịch trình của mình và dễ dàng di chuyển đến các điểm tham quan khác như khu du lịch Tràng An, chùa Bái Đính,… Các địa điểm này chỉ cách nhau tầm vài mươi km trở lại nên việc di chuyển khá thuận lợi.  3. Đền vua Đinh Tiên Hoàng có gì đặc sắc? 3.1 Lịch sử hình thành đền vua Đinh Tiên Hoàng  Đền vua Đinh được xây dựng vào thế kỷ 17 nằm trong cụm các di tích lịch sử của cố đô Hoa Lư và được xếp hạng trong Top 100 công trình 100 tuổi nổi tiếng ở Việt Nam.   Tương truyền thời xưa, vua Đinh cùng con trai là Đinh Liễn bị Đỗ Thích sát hại vào năm 979, theo nghi lễ triều đình đã tấn phong thuỵ hiệu, mỹ tự và lập đền thờ cúng ngay tại quê nhà. Do đó, đền vua Đinh đã được khởi lập từ xa xưa. Đến nay, phần còn lại của đền mang phong cách kiến trúc triều nhà Nguyễn. Tại quê hương ông hiện nay vẫn còn rất nhiều địa danh và truyền thuyết gắn với thời thơ ấu của nhà vua cũng như Nguyễn Bặc, Đinh Điền, những vị danh tướng cùng quê Đại Hữu với vua Đinh Tiên Hoàng.  Toàn cảnh đền vua Đinh Tiên Hoàng rộng lớn khi nhìn từ trên cao  3.2 Đền vua Đinh Tiên Hoàng - Nét kiến trúc nghệ thuật độc đáo  Đền được xây dựng theo kiểu nội công ngoại quốc (là kiểu chùa có hai hành lang dài nối liền nhà tiền đường ở phía trước với nhà hậu đường ở phía sau), làm thành một khung hình chữ nhật bao quanh lấy nhà thiêu hương, nhà thượng điện và những công trình kiến trúc ở giữa. Đền được xây dựng theo hình chữ công (工) phía bên trong, phía ngoài có khung bao quanh như bộ Vi (口) bao bên ngoài như ở chữ Quốc (國).   Đền vua Đinh được xây dựng theo kiểu đăng đối trên trục thần đạo. Bắt đầu từ hồ bán nguyệt và kết thúc ở Chính điện. Đi từ bên ngoài vào, bạn sẽ bắt gặp cổng ngoài gọi là Ngọ Môn Quan. Ở đó bạn sẽ bắt gặp bốn chữ Hán “Bắc môn tỏa thược được” viết trên nền của cổng. Đi qua khỏi cổng, quay lại nhìn bạn sẽ thấy bốn chữ Hán khác là “Tiền Triều Phượng Các”. Phía trước đền là Hồ bán nguyệt được xây dựng theo kiểu kiến trúc cung đình xưa và được thả đầy hoa súng đẹp mắt.  Đến thờ vua Đinh Tiên Hoàng gồm có 3 tòa chính: Bái Đường, Thiêu Hương và Chính Cung. Trước gian giữa của bái đường ngay trên sân rồng là sập long sàng được làm từ đánh xanh nguyên khối kết hợp với nghệ thuật chạm khắc vô cùng tinh tế với những đường nét hoa văn đặc sắc, có giá trị. Đây được xem là món quà giá trị mà các danh nhân thời Đinh để lại đồng thời cho thấy tài năng và nghệ thuật tài hoa của họ. Từ Bái Đường đi vào, bạn sẽ thấy tòa Thiêu Hương, tiếp đến sẽ thấy được Chính Cung, có tất cả 5 gian, gian ở giữa là thờ tượng vua Đinh Tiên Hoàng. Tượng được sơn son thếp vàng, đội mũ Bình Thiên, ngồi trên sập đá với dáng vẻ rất uy nghi. Tiếp bên cạnh là tượng thờ những người con của vua.  Có một lư hương bằng đá đặt trên bệ đá nguyên khối đầu sân rồng  Sau lư hương là long sàng bằng đá có mặt và thành xung quanh chạm nổi với chiều dài 1,8m và chiều rộng 1,4m Hai bên long sàng có hai con nghê đá chầu và được tạc trên hai tảng đá xanh nguyên khối Bề mặt long sàng được điêu khắc một hình tượng độc nhất vô nhị trong lịch sử Việt Nam, đó là rồng mang bàn tay phụ nữ Phía sau long sàng là điện thờ Vua Đinh Tiên Hoàng, gồm Bái Đường, Thiêu Hương và Chính Cung  Gian bên phải thờ tượng thái tử Hạng Lang và Đinh Toàn là hai con thứ của vua Đinh  Từ sân rồng bước lên là khu đền thờ chính  Phía sau khu đền thờ chính là nơi thờ phụ thân và phụ mẫu của vua Đinh, là một khu nhà có 5 gian Những chi tiết chạm khắc gỗ giàu tính nghệ thuật độc đáo ở tòa Bái đường  Đền vua Đinh Tiên Hoàng còn có những bức tượng nghê đá được coi là chuẩn mực cho việc tạo hình linh vật Việt Nam Những tán cây đại thụ, cây cảnh đan xen nhau càng tôn thêm vẻ đẹp và sự tôn nghiêm của ngôi đền thiêng  Đền vua Đinh Tiên Hoàng nằm trong quần thể Di sản thế giới Tràng An đã được UNESCO công nhận năm 2014  4. Một số lưu ý bạn cần biết khi tham quan đền vua Đinh Tiên Hoàng  Khu di tích cố đô Hoa Lư Ninh Bình hay đền vua Đinh Tiên Hoàng đều là địa điểm du lịch tâm linh. Khi tham quan tại nơi này, MIA.vn mách bạn một vài điểm lưu ý dưới đây nhé.  - Bạn cần phải ăn mặc trang phục lịch sự và kín đáo, không hở hang.  - Giữ trật tự, đi nhẹ, nói khẽ để gìn giữ sự tôn nghiêm của nơi này cũng như thắp hương để tỏ lòng thành kính với các vị vua đã có công với đất nước.  - Không được gây mất vệ sinh, vứt rác đúng nơi quy định, làm mất cảnh quan của ngôi đền.  - Cần tuân thủ theo quy tắc và hướng dẫn của ban quản lý hoặc hướng dẫn viên nếu bạn đi theo đoàn.  - Bạn có thể trò chuyện trực tiếp với các cụ trong ban quản lý di tích để hiểu sâu hơn về giá trị lịch sử, văn hóa và kiến trúc của nơi này.  Nếu tham quan một mình, bạn nên xem trước bản đồ để thuận tiện hơn cho hành trình khám phá của bạn nhé.  Đền vua Đinh Tiên Hoàng là công trình có giá trị lịch sử cũng như giá trị kiến trúc. Nơi này mang ý nghĩa hết sức lớn lao mà thế hệ cha ông ta đã bỏ công gìn giữ và bảo tồn đến tận bây giờ. Nhanh chóng bỏ túi bản đồ du lịch Ninh Bình và tham quan đền vua Đinh bạn nhé.  Theo MIA.vn https://mia.vn/cam-nang-du-lich/linh-thieng-den-vua-dinh-tien-hoang-tai-co-do-hoa-lu-xinh-dep-2977

Nhà thờ được xây dựng chủ yếu bằng đá và gỗ lim. Toàn bộ diện tích của khu nhà thờ rộng 30.000m². Trên nền có 11 công trình được xây cất, bố trí hợp lý, tạo thành một cảnh quan đẹp mắt, bao gồm nhà thờ lớn và 5 nhà thờ nhỏ (trong đó có một nhà thờ được xây dựng hoàn toàn bằng đá tự nhiên, được gọi là nhà thờ đá); phương đình (tháp chuông); ao hồ và 3 hang đá nhân tạo. Trải qua hơn 100 năm, các hạng mục vẫn còn gần như nguyên vẹn. Ngay trước khuôn viên nhà thờ là hồ nước hình chữ nhật có kè đá bao quanh. Giữa hồ có một hòn đảo nhỏ xanh mát bóng cây và bức tượng Chúa Giêsu bằng đá trắng dang hai tay, mắt nhìn thẳng phía trước. Đi vào khu nhà thờ từ hướng Nam, sau hồ nước là một khoảng sân rộng rãi, thoáng đãng. Từ đây, du khách có thể quan sát tổng thể diện mạo của toà Phương Đình. Ngay giữa tầng đầu đặt một sập đá xanh nguyên khối, bên trên là những bức điêu khắc chạm trổ hình ảnh Chúa Giêsu và các vị thánh với những đường nét thanh thoát. Mỗi vòm cửa là một công trình điêu khắc đá tinh xảo.Trên các bức tường là những phù điêu được sáng tác theo phong cách nghệ thuật dân gian Việt Nam mang tính gợi tả và cách điệu, những chấn song cửa sổ có hình lá trúc và cây trúc mềm mại, uyển chuyển. Chóp của Phương Đình không cao vút kiểu ngọn tháp như những nhà thờ khác mà được uốn cong theo phong cách mái đình Việt Nam. Trong khoảng sân giữa Phương Đình và nhà thờ chính đặt các đài sen, đặc trưng của kiến trúc nhà Phật. Chiếc trống lớn treo trên tầng hai và quả chuông nặng gần 2 tấn trên tầng 3 Phương Đình cũng là những nét độc đáo. Mỗi khi gõ chuông bằng một cái chày lớn, tiếng chuông vang xa rộng khắp bốn phương. Điểm nhấn trong quần thể nhà thờ Phát Diệm chính là nhà thờ Trái tim Đức Mẹ, thường gọi là nhà thờ Đá, được xây dựng hoàn toàn bằng đá, từ nền, tường, chấn song, cột, xà, các bức phù điêu… Mặt tiền của nhà thờ toà Đức mẹ ở giữa với hai tháp hai bên, tháp kết cấu 5 tầng. Phía trong nhà thờ được làm bằng đá cẩm thạch với bố cục, đường nét thanh thoát, nhẹ nhàng, hai bên là những chấn song đá và những bức chạm thông phong, tượng Đức Mẹ bằng đá. Bên ngoài nhà thờ có những bức chạm thông phong hình chim Phượng hàm thư, khiến du khách đến đây không khỏi trầm trồ với nghệ thuật điêu khắc tinh xảo của các nghệ nhân. Quần thể Thánh đường Phát Diệm là sự giao thoa, sự kết hợp hài hoà, tinh tế của lối kiến trúc nhà thờ phương Tây và kiến trúc truyền thống phương Đông Quần thể kiến trúc nhà thờ đá Phát Diệm được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia năm 1988. Nhà thờ đá Phát Diệm đã trở thành điểm tham quan du lịch hấp dẫn của du khách trong nước và quốc tế. Là điểm nhấn trong bức tranh toàn cảnh về di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh của quê hương Ninh Bình./. Theo TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ TRUNG TÂM THÔNG TIN XTDL - SỞ DU LỊCH NINH BÌNH https://dulichninhbinh.com.vn/item/2786  

Tràng An - bức tranh sơn thủy hữu tình giữa lòng Cố đô. Ảnh: Ngọc Linh Cùng với Tràng An, 2 điểm đến nổi tiếng khác của tỉnh Ninh Bình là Tam Cốc - Bích Động và Chùa Bái Đính cũng vinh dự nhận giải “Travellers’ Choice - Điểm đến nổi bật 2025”, nằm trong Top 10% điểm đến được yêu thích nhất toàn cầu. Được ví như bức tranh sơn thủy hữu tình giữa lòng Cố đô Hoa Lư, Tràng An chinh phục du khách quốc tế bằng vẻ đẹp kỳ ảo của hệ thống hang động, những dòng sông uốn lượn giữa núi đá vôi và khung cảnh yên bình hiếm có. Đáng chú ý, du khách quốc tế đánh giá cao không chỉ cảnh quan thiên nhiên đặc sắc, mà còn là cách làm du lịch thân thiện, an toàn, văn minh và bền vững. Mô hình tiêu biểu trong bảo tồn di sản gắn với phát triển du lịch xanh này chính là minh chứng rõ nét cho năng lực quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới Tràng An. Lễ hội Sắc vàng Tam Cốc - nét văn hóa độc đáo, hấp dẫn khách du lịch. Ảnh: Ngọc Linh Trong khi đó, Tam Cốc - Bích Động lại nổi bật với cảnh sắc hòa quyện giữa sông, núi và ruộng lúa, nơi mà mỗi góc nhìn đều mang vẻ đẹp của một bức tranh thủy mặc sống động. Du khách quốc tế đánh giá đây là điểm đến trải nghiệm thiên nhiên và văn hóa Việt Nam đặc sắc nhất khu vực Đông Nam Á. Riêng Chùa Bái Đính lại là điểm đến du lịch tâm linh nổi tiếng, sở hữu nhiều kỷ lục ấn tượng của châu Á và Việt Nam, với tượng Phật dát vàng lớn nhất châu Á, hành lang La Hán dài nhất châu Á, tháp Xá Lợi cao nhất châu Á và tượng Phật Di Lặc bằng đồng lớn nhất Đông Nam Á. Những công trình kiến trúc độc đáo này tạo nên một quần thể tâm linh hoành tráng, uy nghiêm, kết hợp hài hòa giữa nét cổ kính và hiện đại. Với không gian linh thiêng, cảnh sắc hùng vĩ, Chùa Bái Đính là điểm dừng chân lý tưởng cho du khách muốn tìm kiếm sự an yên, tịnh tâm và chiêm ngưỡng vẻ đẹp của Phật giáo Việt Nam. Giữa màn đêm tĩnh mịch, Chùa Bái Đính hiện lên lung linh như ngọn hải đăng tâm linh giữa núi non trùng điệp. Ảnh: Ngọc Linh Không chỉ vinh dự nhận giải “Travellers’ Choice - Điểm đến nổi bật 2025”, nằm trong Top 10% điểm đến được yêu thích nhất toàn cầu, dịp này, Chùa Bái Đính còn vinh dự nhận biểu tượng “tích xanh xác nhận uy tín” của TripAdvisor. Những giải thưởng, danh hiệu quốc tế đã đạt được là sự ghi nhận nỗ lực toàn diện của ngành du lịch Ninh Bình, đồng thời khẳng định vững chắc thương hiệu vùng đất Cố đô trên bản đồ du lịch toàn cầu. Giải thưởng TripAdvisor, hay còn gọi là Travellers' Choice, là giải thưởng hàng năm dành cho các địa điểm du lịch, khách sạn, nhà hàng và hoạt động giải trí được du khách yêu thích nhất dựa trên hàng triệu đánh giá và xếp hạng trên nền tảng của TripAdvisor trong vòng 12 tháng. Giải thưởng có hai cấp độ chính: "Travellers' Choice" (dành cho top 10% các hồ sơ nhận đánh giá tuyệt vời) và "Best of the Best" (giải thưởng danh giá nhất, vinh danh top 1% các hồ sơ có chất lượng và số lượng đánh giá cao nhất). Theo Báo Ninh Bình  https://baoninhbinh.org.vn/quan-the-danh-thang-trang-an-lot-vao-top-1-diem-den-tot-nhat-the-gioi-251016002741222.html