Tuyên Quang | 12/02/2026
Đền Cấm Tuyên Quang nằm trong hệ thống các đền thờ Mẫu linh thiêng của tỉnh. Đền thờ Thánh Mẫu Thượng Ngàn nổi bật với kiến trúc cổ kính, không gian thanh tịnh và hiện đang lưu giữ nhiều di vật, hiện vật cổ có giá trị lâu đời.
Đền Cấm Tuyên Quang nằm trong hệ thống các đền thờ Mẫu linh thiêng của tỉnh. Đền thờ Thánh Mẫu Thượng Ngàn nổi bật với kiến trúc cổ kính, không gian thanh tịnh và hiện đang lưu giữ nhiều di vật, hiện vật cổ có giá trị lâu đời.
1. Giới thiệu về đền Cấm Tuyên Quang
Đền Cấm Tuyên Quang được xây dựng từ thế kỷ XIX để thờ phụng Bà Chúa Thượng Ngàn. Đền tọa lạc dưới chân núi Cấm thuộc dải núi Dùm. Cửa đền hướng về phía Tây Nam, nhìn ra dòng sông Lô.
Đền Cấm Tuyên Quang thờ ai? Đền Cấm là điểm đến tâm linh linh thiêng thuộc hệ thống các đền thờ Mẫu nằm dọc sông Lô. Người dân tìm đến đây để dâng lễ lên Bà Chúa Cấm cầu mong cuộc sống bình yên, sức khỏe, tài lộc. Với giá trị văn hóa sâu sắc gắn với lịch sử Tuyên Quang, đền Cấm đã được xếp hạng là Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh vào năm 2007.
2. Sự tích đền Cấm Tuyên Quang
Sự hình thành đền Cấm Tuyên Quang gắn liền với những sự tích ly kỳ huyền bí. Thuở đầu, cụ Nguyễn Hữu Chu đã dựng ngôi miếu nhỏ đặt tên là Xâm Lĩnh Linh Từ ở chân núi Cấm. Ngôi miếu là nơi thờ thần rừng, thần núi để trấn áp sự phá phách của thú rừng. Cũng từ khi lập miếu, thú rừng không còn quấy phá đời sống người dân nữa.
Đặc biệt, Xâm Lĩnh Linh Từ thu hút rất nhiều loài rắn và trăn đến trú ngụ nhưng hiền lành và không gây hại cho ai bao giờ. Chính vì vậy, du khách thập phương đã đắp tượng rắn thần và thờ cúng cả Thần Xà bảo hộ ngôi miếu. Tương truyền rằng Thần Xà vô cùng linh thiêng, nếu ai báng bổ thần linh sẽ bị “hành” cho vô cùng khổ sở.
Cũng bởi sự linh thiêng của ngôi miếu nên rất nhiều người tìm đến để cầu cúng và tổ chức hầu đồng. Tuy nhiên cụ Nguyễn Hữu Chu lại bài xích các hoạt động mê tín dị đoan nên đã đổi tên thành miếu Cấm và cấm tiệt những trò đồng bóng. Sau này, ngôi miếu được tu bổ khang trang hơn và gọi là đền Cấm. Hiện nay, đền Cấm là nơi thờ Bà Chúa Thượng Ngàn và Thần Xà, những vị thần bảo hộ mang đến bình an, ấm no và hạnh phúc.
3. Đi đền Cấm Tuyên Quang có gì hấp dẫn?
3.1. Khám phá kiến trúc đền Cấm
Đền Cấm Tuyên Quang sở hữu kiến trúc mang đậm phong cách thời Nguyễn với những dấu ấn tín ngưỡng cổ. Ngôi đền gồm có 4 tòa nhà chính là cung Chúa Bà, cung Sơn Trang, Tam tòa Thánh Mẫu và cung Tam Bảo.
Tòa thứ nhất là cung Chúa Bà thờ Bà Chúa Thượng Ngàn. Đây là vị thần bảo hộ linh thiêng của núi rừng trong tín ngưỡng thờ Mẫu của dân tộc ta. Trung tâm cung Chúa Bà đặt tượng Bà Chúa Thượng Ngàn sơn son thếp vàng uy nghi. Gian bên trái là cung Chầu thờ các vị Thánh Chầu. Gian bên phải là cung Trần triều thờ Đức Thánh Trần và cung bản mệnh thờ các vị thần bảo hộ loài người. Tại đây còn có giếng nước thiêng là nơi khách đến xin nước uống và rửa mặt với niềm tin mang lại sức khỏe, may mắn.
Tòa nhà thứ hai là cung Sơn Trang, nằm ở trên sườn núi, đặt điện thờ Mẫu Sơn Trang. Đây là vị thần bảo vệ thiên nhiên, phù hộ cuộc sống ấm no, mùa màng bội thu. Bàn thờ Mẫu Sơn Trang đặt tượng Mẫu Sơn Trang cùng các tiên nữ hầu cận. Xung quanh trang trí hình ảnh hoa là, cây rừng, linh vật, thể hiện sự kết nối với thiên nhiên.
Tòa thứ ba là Tam tòa Thánh Mẫu, nằm ở chính diện, hướng đi lên sườn núi. Đây là nơi thờ 3 vị Thánh Mẫu cai quản ba miền không gian và thiên nhiên gồm Mẫu Thượng Thiên, Mẫu Thượng Ngàn, Mẫu Thoải. Các pho tượng Mẫu được sơn son thếp vàng lộng lẫy, tọa lạc uy nghi trên bàn thờ. Phía trước Tam tòa Thánh Mẫu là các cây cổ thụ lớn trang nghiêm, tỏa bóng mát cho không gian.
Tòa nhà thứ 4 là cung Tam Bảo, nằm ở vị trí cao nhất trong đền Cấm. Đây là nơi thờ Phật, thể hiện sự tôn kính dành cho Đức Phật. Bàn thờ trong điện được bài trí trang nghiêm với các pho tượng Phật tinh xảo bằng đồng hoặc gõ, sơn son thếp vàng. Xung quanh điện là hoành phi, câu đối với hình ảnh chủ đạo là hoa sen ngụ ý sự giác ngộ và thanh tịnh nơi cửa Phật.
3.2. Chiêm ngưỡng các di vật, hiện vật cổ độc đáo
Không chỉ có kiến trúc cổ kính, đền Cấm Tuyên Quang còn là nơi lưu giữ nhiều di vật, hiện vật cổ quý giá từ các triều đại phong kiến Việt Nam. Các hiện vật này được đánh giá cao về tính thẩm mỹ, thể hiện sự tài hoa sáng tạo của con người xứ Tuyên Quang xưa.
Tại đền Cấm có đặt bia đá lịch sử hàng trăm năm, được chạm khắc các văn tự Hán Nôm. Nội dung bia đá kể về lịch sử xây dựng đền, tưởng nhớ công ơn các vị thần cũng như ghi nhận công đức.
Những pho tượng Phật, tượng Thần trong đền được chế tác chủ yếu từ gỗ, đồng hoặc đất nung theo phong cách điêu khắc truyền thống của Việt Nam. Đường nét trên mỗi pho tượng trông uyển chuyển và tỉ mỉ đến từng chi tiết.
Các bức hoành phi và câu đối đặt trong những điện thờ đều được làm từ gỗ lim. Các chi tiết chạm khắc được làm vô cùng tinh xảo, sơn son thếp vàng.
Đền Cấm còn cất giữ những hiện vật như đỉnh đồng, chân đèn, bát hương sứ men lam… Đây là những di vật đồ thờ có giá trị tâm linh và là mình chứng cho trình độ làm sản phẩm thủ công mỹ nghệ của người xưa.
3.3. Cầu may mắn, tài lộc
Đến Cấm ở Tuyên Quang là địa điểm tâm linh nổi tiếng, được bảo hộ và che chở bởi các vị thần linh thiêng. Người dân thường đến đây để cầu công danh, tài lộc, bình an và sự thuận lợi trong công việc lẫn cuộc sống.
Dịp đầu năm, các ngày lễ hội, cũng như mùng 1, ngày rằm hàng tháng là thời điểm đông người đến đền cầu nguyện, cúng bái, xin lộc. Khi dâng lễ tại đền Cấm nên ăn mặc lịch sự cho phù hợp với không gian tâm linh và luôn giữ thái độ thành kính, nghiêm túc. Lễ vật chuẩn bị chu đáo với hương, nến, hoa, trái cây, vàng mã, lễ mặn (nếu có)...
Khi du lịch Tuyên Quang, ngoài đền Cấm bạn có thể kết hợp tham quan các địa điểm tâm linh nổi tiếng khác như:
3.5. Thưởng thức đặc sản
Trong chuyến đi đền Cấm Tuyên Quang bạn có thể thưởng thức rất nhiều món đặc sản địa phương hấp dẫn. Đừng bỏ qua cơ hội nếm thử bánh gai, thịt lợn đen, cá bống sông Lô, xôi ngũ sắc, măng rừng Tuyên Quang, cam sành Hàm Yên, cơm lam, rau rừng… Những món đặc sản Tuyên Quang mang đậm hương vị núi rừng sẽ là trải nghiệm ẩm thực khó quên dành cho mỗi du khách.
Theo VinPearl
https://vinpearl.com/vi/den-cam-tuyen-quang
Chuyển đổi số thật đơn giản cùng với Nền tảng số Quốc gia VIVINA