Chùa Hang tên chữ là "Kim Sơn tự" còn được gọi là "Tiên Lữ Phật động" nằm cách trung tâm thành phố Thái Nguyên 3 km về phía Bắc, thuộc huyện Đồng Hỷ (cũ), tỉnh Thái Nguyên, bên trái quốc lộ 1B, hướng Thái Nguyên đi Lạng Sơn. Đây là ngôi chùa cổ linh thiêng có từ thời nhà Lý, thế kỷ XI. Ngày 26/2/1999, Chùa Hang đã dược xếp hạng Di tích Lịch sử - Văn hóa, Danh lam thắng cảnh cấp quốc gia. Di tích thắng cảnh Chùa Hang có ba ngọn núi đá lớn, độc lập trên vùng đất bằng phẳng. Đứng giữa là ngọn núi có tên là "Huyền Vũ" cao, vững chãi, hai bên là hai ngọn núi "Thanh Long" và "Bạch Hổ" uy nghi. Ba ngọn núi này kết nối nhau bởi dải yên ngựa chừng 1.000 mét, có diện tích chân núi chừng 2,7 ha. Theo lịch sử lưu truyền, Chùa Hang được xây dựng từ một giấc mơ của vua Lý Thánh Tông (1054 - 1072) nhà Lý. Chuyện kể rằng, năm Nhâm Tuất, vào một buổi sáng khi vua Lý Thánh Tông thức dậy, ông đã kể với vợ là Nguyên phi Ỷ Lan rằng mình mơ thấy đức Phật mình vàng dẫn lên vùng đất địa linh ở Đồng Hỷ, Thái Nguyên. Sau đó, bà Nguyên phi Ỷ Lan đã đến đây khảo sát và phát hiện ra vùng đất này có núi non hữu tình, cảnh sắc thiên nhiên tuyệt đẹp giống như giấc mộng của nhà vua. Biết đây là điềm lành và vùng đất địa linh, Nguyên phi Ỷ Lan  đã cho lập chùa thờ Phật. Chùa được đặt tên là Kim Sơn tự, nghĩa là chùa Núi Vàng. Nhân dân địa phương thường gọi nôm là Chùa Hang vì chùa ở trong hang. Chùa Hang (Thái Nguyên). Ảnh sưu tầm. Đến thăm Chùa Hang, phật tử và du khách được hòa mình vào không gian văn hóa tâm linh thiền tịnh, được chiêm ngưỡng một quần thể kiến trúc được bao bọc bởi sơn thủy hữu tình. Phía sau chùa có những dãy núi xanh rì trùng điệp, ngay phía trước chùa là dòng sông Cầu êm ả lững lờ trôi. Tất cả tạo nên một không gian tĩnh tại làm cho du khách đều thấy thanh thản, bình yên . Chùa Hang được chia làm 5 khu với tổng diện tích hơn 8 ha, đó là khu bảo tồn gồm toàn bộ hang động, núi đá; khu trục chính đạo tâm linh, gồm 8 công trình là chính điện Tam bảo, nhà thờ tổ, giảng đường hoằng pháp, bảo tháp, lầu chuông, lầu trống, tam quan nội, tam quan ngoại; khu thiền viện chuyên tu; trung tâm từ thiện xã hội; khu sân bãi để phục vụ lễ hội. Chùa Hang (Thái Nguyên). Ảnh sưu tầm. Chính điện Tam bảo được xây dựng uy nghi, bề thế chính giữa khuôn viên theo kiến trúc chùa cổ. Trên cùng là ban Tam thế Phật vô lượng vô biên, cung Cửu Long; tiếp đến là ban thờ tượng Phật Như Lai thời thơ ấu. Toàn bộ nội thất bên trong tòa thượng điện được bài trí trang nghiêm, phía trên các cung, ban đều có các bức hoành phi được sơn son thếp vàng. Bên phải là tượng Phật Quan Âm thiên thủ thiên nhãn cứu độ chúng sinh quy tâm dưỡng tính; bên trái chính điện thờ Dược sư Lưu Ly biểu trưng công đức và phước đức siêu việt. Ngoài cùng điện Tam bảo là tượng ngài hộ pháp đức Thánh Hiền và đức Ông. Ngay sau tòa Tam bảo là nhà thờ Tổ -  Nơi thờ tự các vị chư tăng đã từng trụ trì tại chùa.  Ngoài ra, trong khuôn viên chùa còn có lầu chuông, lầu trống, lầu trà và vườn tháp đá. Sau khi thắp hương và vãn cảnh trong khuôn viên chùa mới, theo lối bê tông nhỏ, Phật tử và du khách sẽ vào thăm ngôi chùa cổ trong hang đá. Chùa Hang (Thái Nguyên). Ảnh sưu tầm. Khi bước vào hang để tham quan chùa Hang, du khách sẽ được thấy Tam quan chùa với hai câu đối cổ: “Phong cảnh thiên nhiên duy đệ nhất/ Danh lam nhân tạo nhị vô song” (Phong cảnh thiên nhiên đẹp vào bậc nhất/ Danh lam do con người tạo ra đẹp cũng không kém). Hai bên cửa đi vào hang là tượng Hộ pháp ông Thiện cưỡi voi và ông Ác cưỡi hổ, tạo sự oai hùng, uy nghi trấn giữ cửa chốn linh thiêng  Càng đi vào sâu trong hang, không gian càng rộng với vòm hang mở rộng, lô nhô chùm nhũ đá. Nhiều cột đá lớn sừng sững chống lên vòm hang như những trụ chống trời. Quanh vách hang nhiều nhũ đá nhô ra thành các bệ thờ và nhiều hình thù kỳ lạ hấp dẫn.  Chính giữa là tượng Phật A Di Đà cao trên 3 mét, mình mặc cà sa, khuôn mặt nhân từ. Phía trước tượng Phật A Di Đà là hình Phật Tổ nhỏ hơn, đầu đội lá sen. Khói hương được thắp thường xuyên trong lòng hang khiến cho chùa cổ càng thêm mờ ảo, thâm u, kì bí. Điều đặc biệt, dẫu du khách có đi sâu vào hang cũng không thấy ngột ngạt bởi có các ngách thông gió, cửa thông trước, sau, nên không khí trong chùa rất trong lành, mùa hè mát mẻ, mùa đông ấm áp. Chùa Hang (Thái Nguyên). Ảnh sưu tầm. Lễ Phật xong, du khách sẽ có dịp thỏa sức khám phá trong lòng hang với nhiều nhũ đá kỳ thú, nhiều ngóc ngách mà dân gian ví như đường “lên trời” và đường “xuống âm phủ”, khiến nhiều du khách thích thú và thư giãn. Tương truyền, chùa Hang còn có tên gọi là “Tiên Lữ động”, gắn với một huyền thoại được lưu truyền trong dân gian. Chuyện kể rằng, xưa kia nơi đây thường có các vị tiên xuống dạo chơi, đánh cờ và tắm ở giếng Mắt Rồng nước mát lạnh từ núi đá chảy ra. Trong đó có nàng tiên thứ Bảy, vì yêu người, mến cảnh chốn này mà đã phạm vào luật tiên giới. Nàng tiên thứ Bảy bị Ngọc Hoàng nổi giận đẩy vào hang, cấm không cho về thiên cung nữa, cho nên động trong núi mang tên “Tiên Lữ động”. Chùa Hang (Thái Nguyên). Ảnh sưu tầm. Chùa Hang - Kim Sơn tự với huyền thoại "Động Tiên Lữ" một bức tranh thủy mạc đã làm say đắm bao tâm hồn của nhiều danh nhân, sĩ phu thuộc hàng "tao nhân mặc khách" khi đến đây. Hiện còn nhiều văn bia, thơ phú bằng chữ Hán khắc trên vách hang, ca ngợi cảnh đẹp thiên tạo vô song khi vãng cảnh chùa. Đó là những bút tích lưu đề có niên đại từ thời Lê Sơ đến Hậu Nguyễn, ca ngợi cảnh đẹp "Chùa Hang - Kim Sơn Tự" như: Thơ của Tiến sĩ Thượng thư Vũ Quỳnh - 1478; của danh sĩ Đặng Nghiệm, niên đại Hồng Đức 1497; của giải nguyên Cao Bá Quát - 1831; Phú văn của Chánh tổng Phạm Đức Độ, niên đại Khải Định năm thứ 10 (1925)... Chùa Hang (Thái Nguyên). Ảnh sưu tầm. Trong chùa có một tấm bia khắc vào đá có tên là "Tiên Lữ Động Lâu". Nội dung văn bia ca ngợi Chùa Hang là nơi có núi cao trăm trượng, "cỏ cây chen lá, đá chen hoa", là nơi du khách thường xuyên lui tới viếng thăm. Bia đá khắc vào năm 1487 thời vua Lê Thánh Tông (Hồng Đức thứ 27). Tấm bia này là di vật lịch sử về một thời "vua sáng tôi hiền". Chùa Hang đã trải qua nhiều lần trùng tu và sữa chửa, xây mới. Dẫu vậy cho đến ngày nay, ngôi chùa này vẫn mang vẻ đẹp của sự cổ kính, hòa vào bức tranh thiên nhiên trữ tình tuyệt đẹp của tỉnh Thái Nguyên.  Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, Chùa Hang là căn cứ che chở cho cán bộ, bộ đội và nhân dân ta.  Lễ hội Chùa Hang diễn ra hàng năm từ ngày 19 đến 21 tháng Giêng âm lịch. Đây là lễ cầu Phật, chúc phúc, cầu may mắn. Lễ hội được tổ chức quy mô, long trọng để cầu mưa thuận gió hòa, cây cối tốt tươi, mùa màng bội thu. Tham gia lễ hội, du khách được chiêm ngưỡng nghi thức dâng hương, rước kiệu, tạ ơn các vị thần suối, thần sông,… Ngoài ra, phần hội với nhiều trò chơi dân gian như tung còn, bắn cung, đi cầu kiều, đẩy gậy, chọi gà, tung vòng cổ vịt, biểu diễn văn hóa, văn nghệ… thu hút đông đảo người dân và du khách Theo Tạp chí Nghiên cứu Phật học https://tapchinghiencuuphathoc.vn/chua-hang-ngoi-co-tu-linh-thieng-o-thai-nguyen.html

Đền Đuổm là ngôi đền linh thiêng và uy nghi thờ người Anh hùng dân tộc mang tên Dương Tự Minh, nằm tại vị trí cách thành phố Thái Nguyên khoảng 24km, ngay sát quốc lộ 3. Khách du lịch đi qua đây rất dễ dàng tìm được địa điểm của đền Đuổm vì nằm ngay trên đường quốc lộ 3 đi qua huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên. Ngôi đền này đã nhuốm màu của thời gian, phủ bởi lớp rêu xanh nằm ẩn mình dưới chân một dãy núi đá, nơi đây là điểm tới tâm linh quen thuộc của người dân trong tỉnh Thái Nguyên. Đối với những khách từ phương xa tới, ngôi đền được biết tới nhờ vẻ đẹp cổ kính và những kiến trúc uy nghi, nơi thờ tự Dương Tự Minh - một vị tướng tài ba của vương triều thời nhà Lý, người mang công sức lớn lao trong việc giành lại vùng đất đai rộng lớn từ tay giặc Tống và bảo vệ vững chắc vùng biên cương phía bắc của đất nước Đại Việt thời bấy giờ. Ông còn mang công sức trong việc khai khẩn điền địa, nâng cao nguồn kinh tế cho nhân dân, giữ vững mối đoàn kết của toàn dân tộc, được nhà Lý phong sắc là: "Uy viễn đông Cao Sơn quảng độ chi thần" và được triều nhà Lý gả cho hai công chúa. Những triều đại về sau đều có sắc phong của ông là "Cao Sơn quý minh thượng đẳng thần". Dương Tự Minh được người dân tôn là thần. Ngôi đền được xây dựng ngay tại vị trí tương truyền là nơi ông thác khi về già. Địa thế uy nghi với ba dãy núi giữa cánh đồng giống các cánh nhạn bay. Đền Đuổm được xây tại vị trí phần lõm của ngọn núi phía trước giống như được ngọn núi che chở một cách vĩnh hằng. Ngay trước cửa đền là cánh đồng xanh mênh mông, bát ngát, dòng sông Cầu uốn khúc chảy qua. Phía xa xa là những đồi cọ, đồi chè rộng lớn lúc ẩn lúc hiện những bản trù phú của người dân tộc Tày. Mặc dù ngôi đền đã được tu sửa nhiều lần, nhưng vẫn luôn giữ được phong cách kiến trúc cổ điển theo kiểu tam cấp gồm: đền Trung, đền Thượng và đền Hạ. Ngay tại vị trí cổng đền, khách du lịch đã có thể thấy được nét đẹp uy nghi, cổ kính thoát ra. Tại những bậc thềm dẫn vào đền Đuổm, cho tới những mái cong, bức tường cũ đều phủ màu xanh của rêu. Khung cảnh ngôi đền làm cho khách du lịch ghé thăm đều muốn nát lại đôi chút để chiêm ngưỡng vẻ đẹp, trước khi trở lại với cuộc sống ồn ào ngược xuôi bên ngoài cửa đền. Lễ hội đền Đuổm Mỗi năm từ ngày mùng 6 cho tới mùng 8 tháng Giêng, huyện Phú Lương lại long trọng tổ chức lễ hội đền Đuổm để tỏ lòng biết ơn, tưởng nhớ tới danh tướng Dương Tự Minh và cầu mong cho mùa màng được tốt tươi, vạn vật sinh sôi nảy nở cùng với người dân luôn mạnh khỏe.  Lễ hội này mang đậm bản sắc văn hóa của dân tộc Việt Nam, thu hút được rất nhiều người dân trong tỉnh cùng như du khách thập phương, khách nước ngoài tham gia. Hội Đuổm sẽ đông vui hơn nếu năm đó có tiết trời khô ráo, nắng ấm xuất hiện ngay từ sáng sớm. Những hình ảnh của các bà, các chị xúng xính trong các bộ quần áo dân tộc nhiều màu sắc giúp cho không khí xuân càng thêm phần náo nức và nhộn nhịp. Lễ Hội đền Đuổm được tổ chức thành hai phần chính là gồm phần lễ và phần hội. Phần lễ được đảm nhiệm bởi người dân trong huyện. Đúng vào thời điểm 7 giờ 30 phút sáng, đoàn dâng lễ đã chuẩn bị khăn áo chỉnh tề đội cỗ, hương, hoa… dâng từ thủy Đền cho tới Đền chính. Cỗ được dâng lên có 2 loại là cỗ mặn và cỗ chay. Cỗ chay gồm có rất nhiều loại bánh khác nhau như bánh bìa, bánh chè lam, bánh vôi, bánh khảo, bỏng nổ, bánh rán,... và cỗ mặn gồm có lợn quay, xôi tía… bày biện trông vô cùng đẹp mắt. Khởi đầu đoàn dâng lễ là những vị quan viên mặc áo thụng tay cầm theo cờ, đi sau là hàng loạt những nhạc cụ như: trống, kèn, chiêng, sáo, nhị... Khi lễ được dâng lên tới Đền Trung, những vị quan viên kính cẩn đọc bài tế lễ mong vị Đức Thánh Đuổm ban cho quần chúng nhân dân một năm mới vạn sự tốt lành, mùa màng bội thu, luôn trong tình trạng no ấm. Đây cũng là giai đoạn quan trọng nhất trong quá trình thực hiện lễ hội Đền Đuổm. Ngay sau phần lễ là sẽ tới phần hội với rất nhiều trò vui sôi nổi được diễn ra từ sáng cho đến tối như: tung còn, bắn nỏ, kéo co, bắt lươn trong chum, trình diễn trang phục dân tộc, biểu diễn văn nghệ… Không chỉ có những nghi lễ và trò chơi dân gian thú vị, hội Đuổm còn mở rộng thêm nhiều gian hàng trưng bày sản vật của 16 xã, thị trấn trong huyện như: gạo nếp, gạo tẻ, bánh chưng, chè, mật ong, nấm…có rất nhiều người dân cũng như khách tour du lịch Đông Bắc đã tới tham quan và mua sắm tại những gian hàng tại lễ hội đền Đuổm. Theo chia sẻ của đồng chí Lê Văn Quý, Phó Chủ tịch UBND huyện Phú Lương, Trưởng ban Tổ chức Lễ hội chia sẻ: “Ngay từ thời điểm trước Tết Nguyên Đán, Ban tổ chức đã phân công cho những ngành chức năng lên kế hoạch tổ chức lễ hội theo phương châm "vui tươi, an toàn, lành mạnh và tiết kiệm", không những vậy, Ban tổ chức còn đặt ra yêu cầu những chủ cơ sở có quầy kinh doanh tại lễ hội đền Đuổm ký cam kết về chất lượng sản phẩm cũng như giá cả dịch vụ theo đúng quy định”. Khi du khách đến với hội Xuân Đền Đuổm, du khách không chỉ được tưởng nhớ đến công lao của Đức thánh Dương Tự Minh mà còn được cầu nguyện an khang, thịnh vượng, chiêm ngưỡng cảnh đẹp của núi rừng hùng vĩ. Ngoài ra các bạn còn được tìm hiểu và thưởng thức những món ăn truyền thống, đặc sản của địa phương, điều này sẽ giúp làm hài lòng biết bao du khách trong và ngoài tỉnh hay khách nước ngoài. Đây là một trong số những điểm du lịch văn hoá tâm linh hấp dẫn bậc nhất của tỉnh Thái Nguyên. Theo Kỳ Nghỉ Đông Dương https://www.kynghidongduong.vn/blog/den-duom-ngoi-den-tam-linh-dat-thai-nguyen.html

Cụm di tích Đình - đền - chùa Cầu Muối thu hút rất đông du khách đến tham quan, chiêm bái Linh thiêng Cầu Muối Cụm di tích Đình - đền - chùa Cầu Muối tọa lạc tại trung tâm xóm Cầu Muối, xã Tân Thành (Phú Bình). Theo sử sách ghi chép lại, đình, đền, chùa Cầu Muối được xây dựng vào khoảng 300 năm trước, dưới thời Hậu Lê. Cụm di tích nằm thế tựa sơn, bao quanh là rừng xanh tươi tốt, tạo nên nét cổ kính, linh thiêng. Nằm ở khu vực trung tâm của Cụm di tích là đình Cầu Muối. Đình là nơi thờ Thành Hoàng Cao Sơn Quý Minh Đại Vương (tức Dương Tự Minh), một danh tướng thời nhà Lý. Ông đã có những đóng góp to lớn trong việc đánh đuổi giặc ngoại xâm, bảo vệ vững chắc vùng biên cương phía Bắc của Đại Việt và phát triển kinh tế phủ Phú Lương xưa. Ghi nhớ công lao của ông, nhân dân đã lập đình để thờ cúng và tôn ông là Thành Hoàng làng. Trong quần thể của Cụm di tích còn có chùa Cầu Muối thờ Phật; đền Công Đồng thờ Mẫu Liễu Hạnh và đền Thượng thờ Mẫu Thượng Ngàn. Trong đó, đền Công Đồng tương truyền là nơi rất linh ứng và thiêng liêng. Tục truyền rằng, Thánh Mẫu Liễu Hạnh nổi tiếng về sự hiếu đạo, được người đời truyền tụng, suy tôn là mẹ của muôn người. Bà là biểu tượng cho sức mạnh của phụ nữ, đề cao giá trị hạnh phúc, tự do và độc lập. Không chỉ có giá trị về văn hóa, tín ngưỡng, Cụm di tích Đình - đền - chùa Cầu Muối còn là một di tích cách mạng quan trọng, đã ghi dấu nhiều sự kiện lịch sử trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Năm 1948, đình, chùa Cầu Muối là nơi dạy chữ quốc ngữ, xóa nạn mù chữ cho nhân dân địa phương. Ngoài ra, Cụm di tích còn là nơi cất giấu lương thực của huyện Phú Bình vào năm 1951; nơi đóng quân của Đại đoàn 308 trong kháng chiến chống thực dân Pháp và Sư đoàn 304 trong kháng chiến chống đế quốc Mỹ. Quang cảnh Cụm di tích Đình - đền - chùa Cầu Muối. Ảnh: Nguyên Ngọ Với những giá trị văn hóa, lịch sử đậm nét, đặc trưng, Cụm di tich Đình - đền - chùa Cầu Muối đã trở thành địa điểm sinh hoạt tín ngưỡng, du lịch tâm linh nổi tiếng. Hàng năm, dân làng Cầu Muối và đông đảo du khách thập phương về đây thắp hương nhằm tỏ lòng thành kính tới các vị thần linh, Thành Hoàng làng; đồng thời ước nguyện năm mới mạnh khỏe, bình an, nhà nhà ấm no, hạnh phúc.   Gìn giữ và lan tỏa giá trị văn hóa “Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi” là tập tục từ xa xưa của người Việt. Tín ngưỡng dân gian này đã được bảo tồn, gìn giữ hàng trăm năm nay tại đình - đền - chùa Cầu Muối vào mỗi dịp đầu Xuân, năm mới. Khi đến nơi đây, mỗi người dân đều đặt gói muối, gói gạo lên mâm lễ để dâng các vị thần linh nhằm cầu mong năm mới gặp nhiều may mắn, sức khỏe, cuộc sống ấm no, bình an, hạnh phúc. Ông Nguyễn Minh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND huyện, Trưởng Ban Quản lý Cụm di tích Đình - đền - chùa Cầu Muối, cho biết: Vào ngày mùng 4 tháng Giêng hàng năm, UBND huyện tổ chức Lễ hội để tuyên truyền, quảng bá các giá trị văn hóa, lịch sử của cụm di tích. Trong ngày này, Ban Quản lý sẽ thực hiện nghi lễ rước kiệu, dâng hương, thỉnh chuông cầu an, cầu lộc. Trong mâm lễ, ngoài lễ chay và lễ mặn thì không thể thiếu muối và gạo. Đây chính là nét đẹp văn hóa, nét đặc trưng của lễ hội đình - đền - chùa Cầu Muối từ xưa đến nay. Cùng với bảo tồn những giá trị văn hóa tín ngưỡng, thời gian qua, các cấp chính quyền luôn đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cộng đồng, nhất là thanh, thiếu niên, nhi đồng về bảo tồn, phát huy giá trị Di tích lịch sử văn hóa Đình - đền - chùa Cầu Muối. Học sinh Trường THCS Tân Thành (Phú Bình) đến tham quan, tìm hiểu thông tin về văn hóa, lịch sử tại Cụm di tích Đình - đền - chùa Cầu Muối Ông Nguyễn Văn Tâm, Hiệu trưởng Trường THCS Tân Thành, xã Tân Thành, chia sẻ: Ban Giám hiệu luôn yêu cầu các thầy cô, đặc biệt là giáo viên bộ môn Lịch sử quan tâm đưa hoạt động tìm hiểu thông tin về Cụm di tích này vào bài học Lịch sử địa phương. Bên cạnh đó, hàng năm, Liên đội Nhà trường cũng tổ chức cho đội viên tham quan trải nghiệm tại các khu di tích lịch sử, trong đó có Cụm di tích Cầu Muối. Đi liền với công tác tuyên truyền, cấp ủy, chính quyền huyện Phú Bình cũng quan tâm đầu tư, tôn tạo Cụm di tích để đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa tâm linh của nhân dân trong và ngoài tỉnh. Chỉ tính từ năm 2022 đến nay, Ban Quản lý Di tích đã đầu tư trên 3 tỷ đồng để sửa chữa, nâng cấp các tuyến đường giao thông đến Khu di tích, quán bán hàng phục vụ lễ hội và các công trình khác. Trải qua thời gian và những biến động lịch sử, các giá trị văn hóa, lịch sử của Cụm di tích Đình - đền - chùa Cầu Muối được gìn giữ và lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Nơi đây đã trở thành điểm đến tâm linh nổi tiếng của tỉnh Thái Nguyên nói chung và huyện Phú Bình nói riêng vào dịp đầu Xuân, thu hút hàng triệu lượt du khách tham quan, chiếm bái, hòa mình vào không khí linh thiêng, cổ kính và in đậm giá trị văn hóa, tín ngưỡng của người dân địa phương. Theo Báo Thái Nguyên https://baothainguyen.vn/van-hoa/202401/dinh-den-chua-cau-muoi-ket-tinh-gia-tri-lich-su-van-hoa-3b2127f/

Nằm ở độ cao hơn 1.000 m, nơi này được ví như “ban công trời” của vùng Đông Bắc, nơi du khách có thể thu trọn vào tầm mắt biển mây trắng xóa bao phủ núi rừng hùng vĩ. Từ trung tâm xã Chợ Rã, con đường dẫn lên Đồn Đèn dài khoảng 10 km với những khúc cua uốn lượn. Buổi sớm, sương phủ nhẹ trên các triền núi, khiến cung đường như trôi lơ lửng giữa mây. Chính hành trình ấy đã trở thành trải nghiệm không thể thiếu với những người yêu thích du lịch mạo hiểm và thích “săn” vẻ đẹp nguyên sơ. Khi đặt chân lên đỉnh, điều khiến du khách choáng ngợp nhất chính là biển mây rộng bất tận. Những tầng mây cuộn lại rồi bung ra, trôi lững lờ ngay dưới chân, tạo cảm giác như đang đứng trên một chiếc thuyền bồng bềnh giữa đại dương trắng xóa. Mỗi buổi bình minh, ánh nắng đầu ngày nhuộm hồng cả không gian, khiến cảnh sắc càng thêm kỳ ảo. Nhiều bạn trẻ chia sẻ, Đồn Đèn đem đến trải nghiệm “rất riêng”, không giống bất kỳ điểm săn mây nào ở Sa Pa hay Hà Giang (cũ). Một nhóm du khách từ Hà Nội cho biết: “Chúng tôi đi từ 3 giờ sáng để kịp lên đỉnh đón bình minh. Cảnh đẹp ngoài sức tưởng tượng. Mây gần đến mức chỉ cần đưa tay ra là như có thể chạm vào”. Người dân địa phương cho hay, thời điểm săn mây đẹp nhất rơi vào mùa thu và mùa xuân, đặc biệt là từ 5–7 giờ sáng. Dọc tuyến tỉnh lộ 257B, đoạn từ km44 đến km39, nhiều vị trí thuận lợi để ghi lại những bức ảnh “triệu like”. Không chỉ sở hữu cảnh quan kỳ vĩ, Đồn Đèn còn giữ được vẻ hoang sơ, mộc mạc. Đây chính là điều khiến nơi này trở thành điểm dừng chân lý tưởng của cộng đồng yêu du lịch trải nghiệm. Những bãi cỏ rộng, không khí trong lành và cảm giác được hòa mình vào mây trời là “đặc sản” níu chân du khách. Với tiềm năng cảnh quan đặc sắc và sự lan tỏa trên mạng xã hội, Đồn Đèn đang dần khẳng định vị thế là một trong những điểm du lịch mới nổi của Bắc Kạn, nơi giới trẻ tìm đến để tận hưởng cảm giác tự do giữa đại ngàn và lưu giữ những khoảnh khắc đẹp nhất của tuổi trẻ. Phóng sự ảnh dưới đây ghi lại vẻ đẹp của Đồn Đèn và không khí nhộn nhịp của dòng người đổ về săn mây mỗi cuối tuần: Ngay từ sáng sớm, hàng trăm du khách đã đổ về Đồn Đèn để săn mây, tận hưởng không khí se lạnh vùng cao. Nhiều người chọn di chuyển bằng xe máy để lên đỉnh Đồn Đèn, khiến tuyến đường nhỏ trở nên đông đúc vào mùa săn mây. Khu vực điểm check-in nhộn nhịp người đứng ngồi. Khoảnh khắc mặt trời hé rạng sau dãy núi, nhuộm vàng cả không gian Đồn Đèn trong lớp sương mờ nhẹ. Nhóm du khách giơ tay đón ánh bình minh, tận hưởng vẻ đẹp hùng vĩ và thơ mộng đặc trưng của vùng núi Bắc Kạn (cũ), nay thuộc tỉnh Thái Nguyên. Những hàng ghế được bố trí dọc sườn núi giúp du khách dễ dàng hướng tầm nhìn xuống biển mây. Nhiều bạn trẻ thư thái ngắm mặt trời mọc từ biển mây dày đặc, tạo nên khung cảnh huyền ảo trên đỉnh núi. Biển mây cuộn tầng tầng lớp lớp bao phủ núi rừng Ba Bể, mang đến cảnh sắc ngoạn mục mà hiếm nơi nào có được. Một nhóm du khách trẻ thưởng thức cà phê, trò chuyện và lưu lại khoảnh khắc đẹp tại điểm săn mây nổi tiếng của Thái Nguyên. Một nữ du khách thưởng thức đồ uống và chiêm ngưỡng khung cảnh núi rừng Ba Bể mờ ảo trong sương sớm. Theo Báo Tin tức và Dân tộc https://baotintuc.vn/anh/don-den-ban-cong-troi-moi-cua-thai-nguyen-hut-gioi-tre-san-may-20251207164353472.htm

  Khu bảo tồn làng nhà sàn dân tộc sinh thái Thái Hải chỉ cách thủ đô Hà Nội khoảng 70km và trung tâm thành phố Thái Nguyên 10km, nằm trong trục tham quan khu du lịch Hồ Núi Cốc, không gian văn hóa chè Tân Cương… Nơi đây thu hút du khách bởi không gian xanh trải rộng trên diện tích 25ha, đặc biệt là không gian văn hóa mang đậm bản sắc dân tộc Tày, Nùng khó có thể tìm thấy ở một khu du lịch nào khác.  Bà Nguyễn Thị Thanh Hải - chủ nhân Khu bảo tồn Làng nhà sàn dân tộc sinh thái Thái Hải cho biết, cách đây 15 năm nơi đây chỉ là một vùng đồi hoang vắng, đất đai cằn cỗi gọi là Bờ Tiên (thuộc xóm Mỹ Hào, xã Thịnh Đức), bởi thế những năm tháng đầu bắt tay gây dựng khó khăn chồng chất khó khăn. Bà đã phải mất rất nhiều công sức tìm, mua từng gốc cây về gieo trồng để vùng đất này dần được phủ xanh. Kỳ công không kém là việc đưa hơn 30 ngôi nhà sàn nguyên bản của đồng bào dân tộc Tày, Nùng từ vùng ATK Định Hóa về để tạo nên một làng nhà sàn độc đáo, trong đó có nhiều ngôi nhà có tuổi đời đã ngót 100 năm. Tiếp đó, hơn vài chục gia đình người Tày, Nùng đã được vận động về sinh sống tại đây. Điều đáng nói là trong số hàng trăm người đang sinh sống, làm việc tại khu bảo tồn, khá nhiều người có hoàn cảnh không may mắn như bị bệnh tật, người già, người cô đơn, người trẻ học hành dang dở… Họ sống quây quần bên nhau như những người thân trong một gia đình. Công việc hằng ngày của họ là trồng cây rừng, trồng rau, trồng chè, tăng gia sản xuất và tham gia hoạt động du lịch, bảo tồn những nét văn hóa truyền thống của dân tộc mình.  Bà Hải chia sẻ thêm, mục đích của bà khi xây dựng Làng nhà sàn dân tộc sinh thái Thái Hải không phải để làm du lịch, nhưng dần dần nơi này lại có sức lan tỏa, thu hút ngày càng đông du khách trong và ngoài nước.   Khu bảo tồn làng nhà sàn dân tộc sinh thái được chia thành nhiều khu vực như khu bảo tồn, khu ẩm thực, khu nghỉ dưỡng, khu vui chơi giải trí, tổ chức sự kiện… Đến đây, du khách được hòa mình vào không gian xanh mát, sống trong những ngôi nhà sàn truyền thống nằm trên những quả đồi trồng keo. Mỗi ngôi nhà sàn đều có nhiệm vụ riêng, nhà thì làm thuốc nam, nhà thì làm chè xanh, nhà làm rượu, nhà bảo tồn hát then… Du khách cũng sẽ được phục vụ nhiều món ăn truyền thống như khau nhục, lợn quay, ốc xào măng chua, canh gà nấu mẻ… hay những món ăn lạ miệng chế biến từ mầm lạc, sâu chít, châu chấu, dế mèn, ốc sên, thằn lằn…; tham gia các lễ hội độc đáo của người Tày, Nùng; chơi các trò dân gian; thưởng thức, tìm hiểu về nghệ thuật hát then, đàn tính... Bên cạnh đó, du khách có thể cùng bà con trồng rau, hái chè, làm nhà sàn, thả lưới bắt cá, múa chày giã cốm… để hiểu hơn về đời sống của người dân bản địa vùng đất này. Thái Hải giờ đây đã phát triển thành khu du lịch sinh thái đa chức năng, có khả năng phục vụ cùng lúc nhiều khách hàng, trong đó có nhiều không gian ngoài trời tách biệt dành cho tổ chức sự kiện, đáp ứng nhu cầu khác nhau của mỗi đoàn khách. Theo TRUNG TÂM THÔNG TIN DU LỊCH https://vietnamtourism.gov.vn/post/60506

  Lán Tỉn Keo Gìn giữ và phát huy giá trị di sản Di tích lịch sử An toàn khu (ATK) Định Hóa nằm trên địa bàn các xã Phú Đình, Điềm Mặc, Thanh Định, Định Biên, Bảo Linh, Đồng Thịnh, Quy Kỳ, Kim Phượng, Bình Thành và thị trấn Chợ Chu, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên, với tổng diện tích quy hoạch bảo tồn trên 5.200 km². Đây là vùng đất chiến lược nằm ở trung tâm Việt Bắc, giáp ranh giữa ba tỉnh Thái Nguyên, Tuyên Quang và Bắc Kạn - nơi được ví như “trái tim” của căn cứ địa cách mạng trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp (1946-1954). Trong lịch sử, khu vực này từng mang nhiều tên gọi khác nhau như An toàn khu, Khu di tích lịch sử ATK Định Hóa, hay An toàn khu Trung ương - gắn liền với những năm tháng hoạt động, làm việc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trung ương Đảng và Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Ngày 06/12/1953 tại Tỉn Keo, xã Phú Đình, huyện Định Hóa, dưới chân đèo De, núi Hồng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Chính phủ bàn kế hoạch tác chiến Đông Xuân 1953-1954 và mở chiến dịch Điện Biên Phủ Năm 1981, Bộ Văn hóa -Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã xếp hạng ATK Định Hóa là di tích quốc gia, gồm 13 di tích thành phần tiêu biểu. Mỗi địa điểm đều là một mốc son trong lịch sử kháng chiến: từ Nhà tù Chợ Chu - nơi thực dân Pháp giam giữ các chiến sĩ cách mạng, đến địa điểm thành lập Việt Nam Giải phóng quân tại xã Định Biên - cái nôi của Quân đội nhân dân Việt Nam. Những địa điểm Bác Hồ ở và làm việc như đồi Khau Tý, đồi Tỉn Keo hay Khuôn Tát đều gắn liền với các quyết sách chiến lược, trong đó có bản thảo “Sửa đổi lối làm việc” và những văn kiện quan trọng dẫn tới thắng lợi của chiến dịch Đông - Xuân 1953-1954 và Điện Biên Phủ. Không chỉ là nơi làm việc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ATK Định Hóa còn là “đại bản doanh” của nhiều cơ quan Trung ương: Tổng Bí thư Trường Chinh và Văn phòng Trung ương Đảng tại Phụng Hiển, Bộ Tổng Tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam tại Bảo Linh, hay địa điểm ra đời của Báo Quân đội nhân dân, Hội Nhà báo Việt Nam và Ủy ban Kiểm tra Trung ương. Cụm di tích Khuôn Tát - nơi Bác Hồ từng sinh hoạt, tắm giặt, câu cá - cùng thắng cảnh thác Khuôn Tát, đồi Pụ Đồn… đều được phục dựng, bảo tồn, trở thành không gian thiêng liêng để giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ hôm nay. ATK Định Hóa cùng với Pác Bó (Cao Bằng) và Tân Trào (Tuyên Quang) hợp thành “Thủ đô kháng chiến” - nơi khai sinh, tổ chức và chỉ đạo những chiến dịch quyết định vận mệnh dân tộc. ATK Định Hóa không chỉ là “địa chỉ đỏ” linh thiêng trong lòng người dân Việt Nam mà còn là điểm đến văn hóa - lịch sử quan trọng, góp phần nuôi dưỡng lòng yêu nước, tinh thần độc lập tự cường và khát vọng phát triển của dân tộc Chính tại đây, Bộ Chính trị và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã họp bàn, thông qua kế hoạch chiến dịch Điện Biên Phủ, làm nên thắng lợi lịch sử “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, kết thúc chiến tranh, lập lại hòa bình ở Đông Dương. Với giá trị lịch sử, văn hóa và khoa học đặc biệt, ngày 10/5/2012, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định xếp hạng Di tích lịch sử ATK Định Hóa là Di tích quốc gia đặc biệt. Ngày nay, ATK Định Hóa không chỉ là “địa chỉ đỏ” linh thiêng trong lòng người dân Việt Nam mà còn là điểm đến văn hóa - lịch sử quan trọng, góp phần nuôi dưỡng lòng yêu nước, tinh thần độc lập tự cường và khát vọng phát triển của dân tộc. Di sản - động lực phát triển bền vững Từ năm 2015 đến nay, Định Hóa đã phối hợp với các cấp, ngành để tôn tạo, bảo tồn trên 50 di tích. Đặc biệt, huyện đang triển khai Đề án “Phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử truyền thống các dân tộc huyện Định Hóa giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030”. Đây là bước đi quan trọng nhằm biến di sản thành nguồn lực phát triển bền vững, đúng với tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ: “Biến di sản thành tài sản”. Đối với Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt ATK Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên đã đầu tư 40 tỷ đồng (trong đó có 20 tỷ đồng từ ngân sách và 20 tỷ đồng xã hội hóa) để cải tạo, sửa chữa Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh. Cùng với đó, tại Di tích lịch sử Đồi Phong tướng - nơi Bác Hồ chủ trì lễ phong quân hàm Đại tướng đầu tiên cho đồng chí Võ Nguyên Giáp (ngày 28/5/1948), Quân khu 1 đã triển khai dự án tu bổ, tôn tạo với tổng kinh phí gần 42 tỷ đồng. Việc bảo tồn, tôn tạo các điểm di tích tại ATK Định Hóa không chỉ thể hiện lòng biết ơn, tri ân sâu sắc với các thế hệ đi trước mà còn mang ý nghĩa đặc biệt trong giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ. Mỗi năm, khu di tích đón hàng trăm nghìn lượt khách tham quan, học tập, nghiên cứu. Nhiều trường học, đơn vị, đã chọn ATK Định Hóa làm địa điểm tổ chức sinh hoạt ngoại khóa, kết nạp đội viên, đoàn viên, đảng viên - một hình thức giáo dục sinh động, gắn lý tưởng với trải nghiệm thực tiễn. Theo ông Bùi Huy Toàn, Trưởng Ban Quản lý Khu di tích lịch sử - sinh thái ATK Định Hóa, Ban quản lý đang tích cực ứng dụng chuyển đổi số trong công tác quản lý, giới thiệu và quảng bá di tích. “Chúng tôi đang triển khai hệ thống chỉ dẫn giao thông, số hóa tư liệu lịch sử trên website, và phối hợp tổ chức các chương trình trải nghiệm học tập cho học sinh, sinh viên tại khu di tích, giúp du khách tiếp cận di sản một cách trực quan và sinh động hơn” - ông Toàn cho biết. Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại ATK Định Hóa, Thái Nguyên Cùng với công tác bảo tồn di sản, Định Hóa hôm nay đang khoác lên mình diện mạo mới. Phát huy truyền thống quê hương cách mạng, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc trong huyện nỗ lực xây dựng quê hương ngày càng trù phú, văn minh. Từ một huyện còn nhiều khó khăn, đến nay Định Hóa đã đạt được bước tiến vượt bậc trong xây dựng nông thôn mới (NTM). Nhìn lại chặng đường hơn 70 năm, ATK Định Hóa không chỉ là biểu tượng bất khuất của lịch sử kháng chiến mà đang dần trở thành nguồn lực cho phát triển văn hóa - du lịch. Việc đầu tư tôn tạo di tích gắn với phát triển kinh tế cộng đồng, du lịch xanh và chuyển đổi số là hướng đi phù hợp trong giai đoạn mới. Từ một vùng căn cứ kháng chiến gian khổ, hôm nay Định Hóa đang chuyển mình mạnh mẽ - vừa gìn giữ “hồn cốt” di sản, vừa tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội. Di sản ATK Định Hóa không chỉ là ký ức thiêng liêng của dân tộc mà đang thực sự trở thành “tài sản” quý báu - nền tảng cho hành trình phát triển bền vững của Thái Nguyên nói riêng và cả nước nói chung. Theo TRUNG TÂM THÔNG TIN DU LỊCH https://vietnamtourism.gov.vn/post/64978