Lo thực phẩm “bẩn”, nhiều gia đình tự tay làm cỗ Tết

Giáp Tết, hàng loạt vụ vi phạm an toàn thực phẩm bị phát hiện khiến nhiều gia đình không khỏi lo lắng về độ an toàn của nhiều loại món ăn. Thay vì phó thác cho thị trường, nhiều người nội trợ đã chọn tự tay chuẩn bị mâm cơm ngày xuân, vừa giữ trọn hương vị truyền thống vừa bảo đảm sự an tâm cho người thân.

Làn sóng trở về căn bếp gia đình

Những năm trước, không ít gia đình lựa chọn thực phẩm chế biến sẵn để tiết kiệm thời gian, dành trọn những ngày đầu năm mới cho thăm hỏi, du xuân. Nhưng năm nay, khi liên tiếp các vụ thực phẩm chứa hóa chất độc hại bị phát hiện, tâm lý người tiêu dùng thay đổi rõ rệt. Sự tiện lợi không còn đủ sức xoa dịu nỗi bất an về sức khỏe.

Chị Nguyễn Thu Trang ở phường Việt Hưng thẳng thắn chia sẻ, những Tết trước, chị thường mua sẵn đồ ăn cho “nhàn thân”. Thế nhưng, sau khi nhiều vụ thực phẩm “bẩn” bị phanh phui, chị quyết định thay đổi.

“Tết này, tôi không còn mua thức ăn chế biến sẵn mà tự học làm các món trên mạng. Nhờ đó, căn bếp trở thành không gian của khám phá và gắn kết. Con gái tôi cũng hào hứng vào bếp, tự tay làm kẹo Nougat (còn gọi là “kẹo hạnh phúc”) cùng các loại bánh quy để mời khách”, chị Trang cho biết.

Không riêng gia đình chị Trang, chị Vũ Thị Kim ở phường Nghĩa Đô cũng chọn cách trở về với những giá trị truyền thống. Thay vì mua sắm thực phẩm chế biến sẵn ở cửa hàng hay siêu thị, năm nay chị vào bếp làm toàn bộ các món cổ truyền như canh măng, nem, chả cốm… và tự tay gói bánh chưng. Chưa dừng lại ở đó, chị còn làm thêm thịt bò khô, mứt dừa, ô mai, kẹo Nougat để đãi khách.

Theo chị Kim, thực phẩm chế biến sẵn trong cuộc sống hiện đại đã trở thành lựa chọn quen thuộc vì tiện lợi, nhanh chóng và dễ bảo quản. Tuy nhiên, đằng sau vẻ ngoài hấp dẫn ấy là những nguy cơ khó lường. Đặc biệt năm nay, các phương tiện truyền thông liên tục đưa tin về những vụ phát hiện thực phẩm “bẩn”, chứa hóa chất độc hại có nguy cơ gây ung thư. Điều đó khiến chị quyết định dành nhiều thời gian hơn cho căn bếp để nấu những món ăn đậm hương vị Tết cổ truyền, đồng thời bảo đảm an toàn, vệ sinh thực phẩm cho gia đình.

Món thịt bò khô do chị Kim tự tay chế biến được đồng nghiệp khen ngon, rồi bí quyết cũng được chị chia sẻ lại cho nhiều người cùng mong muốn tự nấu ăn thay vì mua sẵn. Câu chuyện nhỏ ấy phản ánh một xu hướng lớn hơn, đó là người tiêu dùng đang chủ động hơn, cảnh giác hơn và sẵn sàng đánh đổi thời gian để lấy sự yên tâm.

Cũng từng có thói quen mua thêm giò, chả chế biến sẵn để dùng trong những bữa ăn vội hay dịp lễ Tết, thế nhưng, sau thông tin lực lượng chức năng phát hiện một cơ sở sản xuất giò chả sử dụng hàn the với số lượng lớn, chị Lê Thị Huyền ở phường Hà Đông đã quyết định tìm mua khuôn gói giò và lần đầu tiên tự làm giò xào tại nhà.

“Dù giò tôi làm ra chưa thật hoàn hảo như ngoài hàng, nhưng tôi cảm thấy an tâm vì nguyên liệu có nguồn gốc rõ ràng và được chế biến sạch sẽ. Mua thực phẩm chế biến sẵn hay ăn ở nhà hàng tuy nhanh gọn nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro như nguồn gốc thực phẩm không rõ ràng, nguyên liệu có thể đã hư hỏng và được “biến hóa”, rau rửa qua loa không loại bỏ hết thuốc bảo vệ thực vật, chén bát rửa bằng hóa chất và tráng sơ qua một thau nước dùng chung…”, chị Huyền nói.

Chủ động ngăn chặn ngộ độc thực phẩm

Tuy nhiên, tự tay vào bếp không có nghĩa là mọi rủi ro đều được loại bỏ. Thực tế, mỗi dịp Tết vẫn ghi nhận các ca ngộ độc thực phẩm từ chính những món ăn tự chế biến tại nhà. Nếu thiếu kiến thức bảo quản và chế biến, căn bếp gia đình cũng có thể trở thành nơi phát sinh nguy cơ.

Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học Dưới nước và Ô xy cao áp Việt Nam, Tết miền Bắc thường trùng với thời điểm trời nồm ẩm, mưa phùn, gió ẩm, tường đổ “mồ hôi”. Điều kiện ẩm ướt ấy tạo môi trường lý tưởng cho vi sinh vật phát triển mạnh. Chính vì vậy, món bánh chưng - linh hồn của mâm cỗ Tết lại có nguy cơ trở thành “ổ chứa” nấm mốc nếu bảo quản không đúng cách.

Không chỉ bánh chưng, các món giò chả, thịt đông, giò thủ, mứt Tết, trái cây khô cũng là “mảnh đất” ưa thích của nấm men và mốc nếu để ẩm, kín, lâu ngày. Giò chả gói bằng lá chuối chưa vệ sinh kỹ, để trong túi nilon kín lâu ngày cũng dễ bị lên men, bị chua, hỏng…

“Một nguy cơ ít được chú ý là sự ngưng tụ hơi nước trong tủ lạnh. Khi tủ mở thường xuyên, khí lạnh gặp hơi ẩm từ bên ngoài tạo lớp sương li ti trên bề mặt thực phẩm. Nếu không lau khô và không bảo quản trong hộp kín, vi khuẩn và nấm mốc có thể phát triển. Thức ăn giàu tinh bột như cơm, miến, bánh chưng để ở nhiệt độ phòng lâu rồi hâm đi hâm lại dễ tạo điều kiện cho vi khuẩn Bacillus cereus sinh độc tố. Vi khuẩn có thể bị tiêu diệt khi nấu sôi, nhưng độc tố không phải lúc nào cũng bị loại bỏ hoàn toàn chỉ bằng việc hâm nóng”, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng lưu ý.

Để hạn chế rủi ro, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng khuyến cáo, tủ lạnh cần có khoảng trống để khí lạnh lưu thông, không nhồi quá đầy thực phẩm. Ngoài ra, với thực phẩm đã chế biến chỉ nên giữ trong ngăn mát 1-2 ngày; khay kệ cần được lau khô, loại bỏ sương đọng hằng ngày. Nếu thực phẩm có mùi chua, nhớt, đổi màu thì dứt khoát phải bỏ, không được sử dụng.

Theo Thạc sĩ - bác sĩ Vũ Thị Lan Anh, Phó Phụ trách khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa Hà Đông, dịp Tết là thời điểm “nóng” về an toàn thực phẩm, đặc biệt với sản phẩm chế biến sẵn. Dù tự chế biến hay mua sẵn, người tiêu dùng vẫn cần lựa chọn đúng, tuân thủ nghiêm ngặt quy trình chế biến thực phẩm, bảo quản đúng và sử dụng đúng cách.

"Nếu lựa chọn thực phẩm chế biến sẵn, người tiêu dùng cần chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, cơ sở uy tín, đầy đủ nhãn mác ghi ngày sản xuất, hạn sử dụng, thành phần, đơn vị sản xuất và hướng dẫn bảo quản; không ham rẻ mà mua hàng trôi nổi", Thạc sĩ - bác sĩ Vũ Thị Lan Anh nhấn mạnh.

Theo các chuyên gia y tế, khi xuất hiện rối loạn tiêu hóa nhẹ như đầy bụng, ợ nhẹ, đi ngoài 1-2 lần không sốt, không mất nước, có thể điều chỉnh bằng cách ăn cháo loãng, cơm nát, chuối chín, táo hấp; uống nước ấm, nghỉ ngơi, tránh cà phê, nước ngọt, rượu bia. Trà gừng hoặc trà hoa cúc giúp dịu dạ dày. Nên massage bụng nhẹ nhàng theo vòng tròn, giữ lịch sinh hoạt đều đặn để “thiết lập lại nhịp ruột”. Tuy nhiên, nếu đau quặn dữ dội, bụng cứng, nôn máu, đi phân đen, mệt lả, khát nước, tiểu ít, hoặc đau chuyển dần từ quanh rốn sang hố chậu phải kèm sốt nhẹ, buồn nôn cần đến cơ sở y tế sớm.

Tết là mùa của đoàn viên. Khi căn bếp đỏ lửa, không chỉ hương vị truyền thống được gìn giữ mà còn là ý thức trách nhiệm với sức khỏe gia đình. Trước nỗi lo thực phẩm “bẩn”, sự trở về với những bữa ăn tự tay chuẩn bị là một lựa chọn đáng trân trọng. Nhưng hơn hết, các bà nội trợ cần có sự hiểu biết, cẩn trọng và tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc an toàn thực phẩm, để mỗi mâm cơm ngày xuân thực sự là nơi bắt đầu của một năm mới bình an.

Theo Báo Hà Nội Mới

https://hanoimoi.vn/lo-thuc-pham-ban-nhieu-gia-dinh-tu-tay-lam-co-tet-733471.html

---