Kiosk VIVINA FOOD: Kết nối nguồn lực, mở rộng giá trị nông sản Việt

Sự xuất hiện của mô hình Kiosk thực phẩm công nghệ an toàn cho thấy một hướng tiếp cận đáng chú ý trong đưa khoa học - công nghệ vào đời sống.

Liên kết “4 nhà” tạo chuỗi giá trị khép kín
Điểm đáng chú ý của VIVINA FOOD nằm ở cách biến công nghệ thành hạ tầng phục vụ trực tiếp hoạt động kinh doanh và sinh kế. Kiosk là điểm bán vật lý, VIVINA tạo lớp kết nối dữ liệu, mã QR cung cấp thông tin sản phẩm, logistics hỗ trợ luân chuyển hàng hóa và công nghệ UAV được định hướng cho các phương thức giao nhận mới. Khi các yếu tố này được kết nối với nông dân, hợp tác xã (HTX) và doanh nghiệp, chuỗi giá trị nông sản có thêm một kênh tiếp cận thị trường trực tiếp và minh bạch hơn.

Mô hình cũng đặt trong định hướng thực hiện tinh thần của Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, cùng Nghị quyết 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 về phát triển kinh tế, nâng cao năng lực nội sinh, ứng dụng công nghệ và kết nối chuỗi giá trị. Từ góc nhìn doanh nghiệp, giá trị của những định hướng này chỉ được khẳng định khi công nghệ tạo ra hiệu quả cụ thể cho sản xuất, phân phối và tiêu dùng.

Nền tảng của HUB VIVINA FOOD là cơ chế liên kết “4 nhà”, trong đó mỗi chủ thể đảm nhận một mắt xích rõ ràng. Nhà quản lý định hướng chiến lược, hoàn thiện chính sách, giám sát an toàn thực phẩm và tạo hành lang pháp lý cho kinh tế số, trong đó có cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox). Nhà khoa học cung cấp giải pháp công nghệ, tối ưu logistics, số hóa dữ liệu, truy xuất nguồn gốc và nghiên cứu ứng dụng UAV.

Nhà sản xuất gồm nông dân, HTX và doanh nghiệp chịu trách nhiệm tạo ra nguồn hàng đạt yêu cầu về an toàn, chất lượng, trong đó có sản phẩm OCOP và đặc sản vùng miền. Nhà kinh doanh, với Globaltech/VIVINA giữ vai trò tổ chức, đầu tư hạ tầng, vận hành nền tảng số, xây dựng hệ thống Kiosk/HUB và đưa hàng hóa đến người tiêu dùng.

Cách tổ chức này tạo ra sự liên thông giữa sản xuất và thị trường. VIVINA đóng vai trò trung tâm kết nối, hỗ trợ HTX và người sản xuất tiếp cận công cụ quản trị, thương mại hóa sản phẩm và mở rộng kênh phân phối. Với nông sản, khả năng kiểm soát dữ liệu, nguồn hàng và đầu ra có ý nghĩa trực tiếp đối với hiệu quả kinh doanh. Đây cũng là cơ sở để hình thành một chuỗi phân phối có khả năng vận hành theo hướng tuần hoàn, giảm sự phân mảnh giữa các khâu.

Một giá trị khác của mô hình là chuẩn hóa điểm bán thực phẩm tại những khu vực có nhu cầu tiêu dùng lớn như cổng trường học, khu công nghiệp và khu dân cư tập trung. Các Kiosk được thiết kế theo hệ thống đồng bộ, kiểm soát nguồn hàng và quy trình cung ứng. Chủ Kiosk không được tự ý nhập hàng ngoài hệ thống, qua đó tạo điều kiện kiểm soát chất lượng từ nguồn cung đến điểm bán.

Thông tin hàng hóa được gắn với mã QR hoặc mã vạch, thể hiện các dữ liệu như đơn vị sản xuất, ngày đóng gói, hạn sử dụng và chứng nhận chất lượng. Người tiêu dùng có thể sử dụng điện thoại để kiểm tra thông tin trước khi mua. Dữ liệu cũng được định hướng chia sẻ để cơ quan chức năng thuận lợi hơn trong kiểm tra, giám sát.

Hướng tới hạ tầng phân phối vi mô trên toàn quốc

VIVINA đặt mục tiêu đến năm 2030 kết nối 34 tỉnh, thành phố và 3.321 xã, phường, đặc khu; hình thành 100.000 Điểm bán & Giao - Nhận VIVINA, trong đó khoảng 10.000 Kiosk/HUB VIVINA FOOD. Đây là quy mô cho thấy tham vọng xây dựng một mạng lưới phân phối vi mô dựa trên nền tảng số, đưa hàng hóa và dịch vụ đến gần hơn với người tiêu dùng.

Cấu trúc 5 lớp chức năng: Hạ tầng kết nối đa giá trị của HUB VIVINA FOOD

Lớp thứ nhất - Kiosk: điểm tiếp xúc trực tiếp với người dân, cung cấp hàng hóa và dịch vụ.

Lớp thứ hai - HUB: điểm phân phối vi mô, nhận và giao hàng, kết nối các Kiosk.

Lớp thứ ba - Platform: nền tảng số quản lý sản phẩm, đơn hàng, thông tin khách hàng, thanh toán và các dịch vụ trong hệ sinh thái.

Lớp thứ tư - Logistics: kết nối vận chuyển và giao nhận chặng cuối.

Lớp thứ năm - UAV: lớp công nghệ logistics tương lai được nghiên cứu theo hướng có điều kiện, trước mắt chỉ đặt vấn đề lựa chọn một số HUB phù hợp để đề xuất thử nghiệm khi đủ điều kiện và được cơ quan có thẩm quyền cho phép.

Cấu trúc này cho thấy một tư duy quan trọng: không xây dựng từng hạ tầng riêng biệt nếu có thể tận dụng và kết nối những hạ tầng đã tồn tại.

Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển lực lượng sản xuất hiện đại và đổi mới phương thức quản trị.

Một trong những câu hỏi đặt ra sau khi nghị quyết được ban hành là: Làm thế nào để tinh thần đó đi vào đời sống?

Với mô hình HUB VIVINA FOOD, câu trả lời được tiếp cận từ những điểm rất cụ thể. Mã QR là công cụ minh bạch hóa. Nền tảng số là công cụ kết nối.

Dữ liệu là công cụ quản trị. Kiosk là điểm chạm.

Logistics là công cụ đưa sản phẩm đi xa hơn.

Công nghệ UAV là hướng nghiên cứu cho phương thức giao nhận tương lai.

Như vậy, khoa học - công nghệ không chỉ được nhìn nhận như một sản phẩm công nghệ độc lập mà trở thành một bộ phận của chuỗi giá trị.

Từ sản phẩm địa phương đến thị trường rộng lớn

Một trong những vấn đề mà sản xuất trong nước thường gặp là khoảng cách giữa nơi sản xuất và nơi tiêu dùng.

Một sản phẩm OCOP có thể rất tốt nhưng nếu không có kênh bán hàng, không được số hóa, không có logistics phù hợp thì khả năng mở rộng thị trường vẫn hạn chế.

Mở rộng đầu ra cho nông sản Việt và sản phẩm OCOP trên nền tảng số

Trên nền tảng số, nhà cung cấp có thể số hóa sản phẩm, tiếp cận khách hàng, tham gia bán hàng trực tuyến, livestream, tiếp thị liên kết và các hoạt động thương mại số khác.

Ngoài đời thực, sản phẩm được đưa tới Kiosk/HUB.

Người tiêu dùng có thể xem thông tin trực tuyến rồi mua tại điểm bán; hoặc mua tại Kiosk rồi tiếp tục sử dụng các dịch vụ trên nền tảng.

Sự kết hợp đó tạo nên một hành trình thống nhất:

Tìm hiểu → lựa chọn → quét thông tin → mua hàng → thanh toán → nhận hàng/giao hàng → tiếp tục sử dụng dịch vụ số.

Hiện thực hóa mô hình liên kết "4 nhà" và cơ hội phát triển cho kinh tế tư nhân

Mô hình cũng đặt trong cách tiếp cận liên kết “4 nhà”: nhà sản xuất – nhà khoa học – nhà quản lý – nhà kinh doanh.

Nếu chỉ có nhà sản xuất, sản phẩm có thể được tạo ra nhưng khó mở rộng thị trường.

Nếu chỉ có công nghệ, công nghệ có thể tồn tại nhưng chưa chắc tạo ra giá trị thực.

Nếu thiếu quản lý, hệ thống khó phát triển bền vững.

Nếu thiếu nhà kinh doanh, sản phẩm và công nghệ khó tiếp cận người tiêu dùng.

Vì vậy, VIVINA hướng tới vai trò kết nối các chủ thể trên một nền tảng chung. Nhà khoa học có không gian đưa giải pháp vào thực tiễn. Doanh nghiệp có thêm thị trường. Hợp tác xã có thêm công cụ số. Người sản xuất có thêm đầu ra.

Người dân có thêm lựa chọn. Người khởi nghiệp có thêm mô hình kinh doanh.

Địa phương có thêm một phương án phát triển thương mại gắn với sản phẩm bản địa.

Nếu Nghị quyết 57 đặt trọng tâm vào khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, thì Nghị quyết 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 nhấn mạnh vai trò của kinh tế tư nhân trong phát triển đất nước. Nghị quyết cũng nhấn mạnh việc đa dạng hóa nguồn vốn và hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân đầu tư công nghệ mới, chuyển đổi số và tham gia chuỗi cung ứng.

Trong bối cảnh đó, mô hình Kiosk/HUB có thể tạo ra một không gian kinh doanh tương đối mới cho hộ kinh doanh, startup và doanh nghiệp nhỏ.

Thay vì mỗi người phải tự xây dựng cửa hàng, thương hiệu, hệ thống công nghệ và mạng lưới logistics riêng, mô hình hướng tới chia sẻ một phần hạ tầng và kết nối trên nền tảng chung.

Đây cũng là cách tạo cơ hội để nhiều chủ thể nhỏ cùng tham gia một hệ sinh thái lớn hơn.

Nghiên cứu giải pháp logistics tương lai: Hướng tới ứng dụng công nghệ UAV

UAV là một trong những nội dung thu hút sự quan tâm khi mô hình được giới thiệu. Tuy nhiên, Globaltech và VIVINA xác định đây là hướng nghiên cứu và đề xuất. Tận dụng một phần từ mạng lưới HUB VIVINA FOOD có vị trí phù hợp để nghiên cứu khả năng trở thành điểm nhận, bàn giao hàng hóa cho UAV. Khi đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp luật, kỹ thuật, an toàn và được cơ quan có thẩm quyền cho phép, một số HUB có thể được đề xuất tham gia chương trình thử nghiệm có kiểm soát. Khi đó, chuỗi có thể được nghiên cứu theo hướng: Kho → HUB → UAV → HUB → người tiêu dùng.

VIVINA cũng định hướng nghiên cứu lựa chọn khoảng 350 - 500 HUB phù hợp để đề xuất thí điểm tích hợp chức năng giao nhận UAV theo cơ chế kiểm soát.

Với Kiosk VIVINA FOOD, câu chuyện bắt đầu từ một nhu cầu rất giản dị: Người dân cần hàng hóa tốt hơn, minh bạch hơn và thuận tiện hơn.

Từ nhu cầu đó hình thành Kiosk. Từ Kiosk hình thành HUB. Từ HUB kết nối nền tảng. Từ nền tảng kết nối logistics. Từ logistics mở ra những hướng công nghệ mới.

Và phía sau toàn bộ cấu trúc đó là một mục tiêu lớn hơn: Tạo thêm năng lực cho sản phẩm Việt đi từ nơi sản xuất đến người tiêu dùng bằng những phương thức hiện đại hơn.

Đây cũng là cách Globaltech và VIVINA lựa chọn để tiếp cận tinh thần của Nghị quyết 57 và Nghị quyết 68: đưa khoa học – công nghệ vào đời sống; đưa chuyển đổi số vào hoạt động kinh tế; mở rộng không gian cho doanh nghiệp tư nhân; tạo thêm cơ hội cho người sản xuất; và hình thành những điểm chạm cụ thể của nền kinh tế số ở ngay cộng đồng.

Tại Đại hội IX VUSTA, mô hình Kiosk/HUB VIVINA FOOD vì thế không chỉ được giới thiệu như một mô hình bán lẻ. Nó được đặt trong một câu chuyện rộng hơn về cách khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế tư nhân có thể cùng tham gia giải quyết những vấn đề rất thực tế của nền kinh tế: Đầu ra cho sản phẩm, sự minh bạch của hàng hóa, kết nối thị trường, logistics chặng cuối và khả năng đưa công nghệ đến gần người dân.

Nếu một Kiosk có thể giúp một người dân mua được sản phẩm rõ nguồn gốc hơn, một hợp tác xã bán được thêm hàng, một doanh nghiệp tiếp cận thêm khách hàng và một người khởi nghiệp có thêm cơ hội tạo sinh kế, thì khi hàng nghìn Kiosk được kết nối, giá trị không còn nằm ở từng điểm bán riêng lẻ.

Khi đó, một mạng lưới phân phối vi mô của nền kinh tế số có thể được hình thành từ chính những điểm chạm rất gần với đời sống.

Đó là tầm nhìn mà Globaltech và VIVINA đang đặt ra cho HUB VIVINA FOOD: công nghệ không ở xa người dân; công nghệ phải đi cùng hàng hóa, đi cùng sản xuất, đi cùng thị trường và cuối cùng phải tạo ra giá trị thật cho xã hội.

Theo Tạp chí thức ăn chăn nuôi

https://doanhnghiepvadautu.info.vn/kiosk-vivina-food-ket-noi-nguon-luc-mo-rong-gia-tri-nong-san-viet-d55692.html

---